Ojciec (Jakub) — charakterystyka postaci
Ojciec narratora, kupiec bławatny w utworze Wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Jakub jest ojcem narratora i właścicielem sklepu bławatnego w rynku. Imię pada w tekście kilka razy, na przykład gdy matka woła go na obiad, a tłum w sklepie krzyczy „Jakubie, handlować!”. W opowiadaniach nie jest jednak zwyczajnym kupcem. To marzyciel, wynalazca, filozof i prorok, który chce przemienić szary świat prowincji. Jego pierwowzorem był ojciec pisarza, Jakub Schulz.
W Nawiedzeniu choruje, prowadzi z Bogiem groźną nocną rozmowę i zaczyna maleć. Siaduje na karniszu jak ptak, wspina się na szafy i znika w zakamarkach mieszkania. W Ptakach sprowadza egzotyczne jaja i zamienia strych w ptasie królestwo, które niszczy Adela. W Traktacie o manekinach głosi szwaczkom heretycką naukę o materii i tworzeniu. W Karakonach sam upodabnia się do znienawidzonych owadów i przepada.
Ojciec jest postacią tragiczną i komiczną naraz. Zawsze przegrywa, zwłaszcza z Adelą, której gest wystarcza, by uciekł albo padł na kolana. Rodzina przestaje go brać w rachubę. Dorosły narrator widzi w nim jednak bohatera, który samotnie bronił poezji. W Nocy wielkiego sezonu ojciec staje się biblijnym prorokiem, który zamienia sukno w krajobraz i gromi tłum, ale nie potrafi uratować powracających ptaków.
Cechy — Ojciec (Jakub)
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Marzyciel | Zamienia strych w ptasią arkę Noego i ożywia zimę kolorowym ptactwem. |
| Twórca i filozof | W „Traktacie o manekinach” głosi, że człowiek może tworzyć nowe istoty z materii. |
| Dziwak | Siedzi na karniszu obok wypchanego sępa i nagle trzepocze rękami, piejąc jak kogut. |
| Chory i słabnący | Leży w łóżku wśród ksiąg handlowych, maleje i oddala się od ludzi. |
| Bezbronny wobec Adeli | Ucieka przed jej palcem udającym łaskotanie i pada przed nią na kolana. |
| Natchniony prorok | W „Nocy wielkiego sezonu” gromi z wysokich półek tłum kupujących jak Mojżesz bałwochwalców. |
| Samotny | Narrator mówi, że ojciec bronił straconej sprawy poezji bez poparcia rodziny. |
| Przywiązany do swoich stworzeń | Wzrusza się na widok powracających ptaków i próbuje je przywołać dawnym zaklęciem. |
Częste pytania — Ojciec (Jakub)
Jak ma na imię ojciec w „Sklepach cynamonowych”?
Jakub. Imię pada na przykład w „Nawiedzeniu”, gdy matka woła go na obiad, i w „Nocy wielkiego sezonu”, gdy tłum krzyczy „Jakubie, handlować!”.
Czym zajmuje się ojciec?
Jest kupcem i prowadzi sklep bławatny, czyli z suknem i tkaninami, w rynku. Coraz bardziej zaniedbuje jednak interesy.
Czy ojciec z opowiadań ma pierwowzór?
Tak. Ojciec Brunona Schulza, Jakub, był kupcem w Drohobyczu, długo chorował i zmarł w 1915 roku. Pisarz uczynił go jedną z głównych postaci swoich opowiadań.
Co się dzieje z ojcem w „Nawiedzeniu”?
Choruje, kłóci się z matką o rachunki, a pewnej nocy prowadzi z Bogiem groźną rozmowę jak prorok. Potem zaczyna maleć i zachowywać się coraz dziwniej.
Dlaczego ojciec hoduje ptaki?
Z namiętności myśliwego i artysty, jak mówi narrator. Sprowadza z daleka jaja egzotycznych ptaków i wylęga je w domu. Dorosły narrator uważa, że była to walka z nudą zimowego miasta.
Kto niszczy ptasie królestwo ojca?
Adela. Podczas porządków otwiera okno na strychu i szczotką przepędza wszystkie ptaki. Ojciec schodzi na dół jak król, który stracił tron.
O czym ojciec mówi w „Traktacie o manekinach”?
Że stwórca nie ma monopolu na tworzenie, materia jest żywa i podatna, a człowiek może tworzyć własne, tandetne i krótkotrwałe istoty na wzór manekina.
Co łączy ojca z kondorem?
Narrator widzi w kondorze starszego brata ojca, a nawet jego zasuszoną mumię. Po zniknięciu ojca w salonie zostaje wypchany kondor, a narrator jest przekonany, że to ojciec.
Czy ojciec zamienia się w karakona?
Tak opowiada narrator w „Karakonach”. Ojciec walczy z owadami, potem zaczyna je naśladować, na jego paznokciach pojawiają się czarne plamy i w końcu znika. Matka twierdzi jednak, że ojciec wyjechał jako komiwojażer.
Jak zachowuje się ojciec w „Nocy wielkiego sezonu”?
Broni sklepu przed tłumem kupujących. Trąbi na alarm, zrzuca bele sukna, które układają się w górzysty krajobraz, i gromi tłum jak prorok. Potem widzi powracające ptaki i ich zagładę.
Dlaczego ojciec boi się Adeli?
Bo panicznie boi się łaskotek. Wystarczy, że Adela pokaże palcem ruch łaskotania, a ojciec ucieka przez wszystkie pokoje.