Streszczenie — Zaczarowana zagroda

Na polskiej stacji imienia profesora Dobrowolskiego na Antarktydzie profesor i jego trzej pomocnicy chcą poznać zimowe wędrówki pingwinów Adeli. Budują z brył lodu zagrodę bez dachu i zamykają w niej ptaki, żeby rano je zaobrączkować. Rano zostaje tylko jeden pingwin, Elegancik. Badacze podwyższają mur, ale następnej nocy znów uciekają prawie wszystkie. Zagadkę rozwiązuje pilot, który przylatuje helikopterem z pobliskiej stacji. Z góry zobaczył, jak pingwiny tworzą żywą piramidę i przechodzą po sobie przez mur. Zimą do stacji przychodzą meldunki o oznakowanych ptakach z trzech oceanów. Latem pingwiny wracają do swoich gniazd, a profesor przyrzeka, że więcej ich nie uwięzi.

Część 1. Plan profesora

Na wschodnim wybrzeżu Antarktydy działa polska stacja badawcza imienia profesora Dobrowolskiego. Wokół niej gnieżdżą się pingwiny Adeli. Zbliża się zima polarna i ptaki wkrótce odejdą. Profesor, który kieruje badaniami, chce wiedzieć, dokąd wędrują i czy wiosną wrócą do tych samych gniazd. Uwagę zwraca na jednego ptaka z czarną łatką na białej piersi, podobną do krawata, i żartobliwie nazywa go Elegancikiem. Razem z trzema pomocnikami postanawia założyć pingwinom aluminiowe obrączki z nazwą stacji, numerem i datą. Chce też przez radio poprosić marynarzy i łowców wielorybów, żeby każdy, kto zobaczy takiego ptaka na morzu, dał znać do stacji, gdzie i kiedy go spotkał.

Część 2. Lodowa zagroda

Żeby nie łapać ptaków pojedynczo, badacze stawiają z brył lodu zagrodę. Wygląda jak igloo bez dachu. Potem zaganiają do niej pingwiny. Nie jest to łatwe, bo ptaki wcale nie chcą iść tam, gdzie każą im ludzie. Profesor liczył na pięćdziesiąt ptaków, ale do północy udaje się zamknąć w środku tylko trzydzieści. Wśród nich jest Elegancik. Obrączkowanie ma się zacząć rano.

Część 3. Pusta zagroda

Rano w zagrodzie stoi tylko Elegancik. Pozostałe pingwiny zniknęły, choć nie umieją latać, a mur jest wysoki. Profesor każe podwyższyć ściany, a pomocnicy wygładzają lód, żeby nie było się o co zaczepić. Potem polarnicy znów zaganiają ptaki, które teraz uciekają na sam widok ludzi. Do północy udaje się zamknąć w zagrodzie dwadzieścia pingwinów. Następnego ranka w środku stoją dwa ptaki. Jednym jest Elegancik, drugim jakiś mniejszy pingwin. Polarnicy nie wiedzą, co myśleć. Zastanawiają się nawet, czy pingwiny jednak nie potrafią latać.

Część 4. Pechowy dzień

Profesor zmienia plan. Teraz badacze mają łapać tylko po kilka pingwinów i obrączkować je bez czekania do rana. Tym razem nic nie idzie po ich myśli. Andrzej wpada do lodowatej wody. Janek boleśnie rozbija sobie kolano. Profesor gubi swoją ukochaną fajkę. Zagroda wciąż pozostaje zagadką.

Część 5. Tajemnica wyjaśniona

Rozwiązanie przynosi pilot helikoptera z sąsiedniej stacji, w której prowadzi się pomiary pogody. Przelatując nad zagrodą, widzi coś, czego nie zauważyli ludzie na dole. Zjawia się u polarników roześmiany do łez i pyta, czy szkolą pingwiny do cyrku. Badacze biegną do zagrody. Przy lodowej ścianie stoją ptaki jeden na drugim i tworzą żywą piramidę. Kolejne pingwiny wspinają się po grzbietach towarzyszy na szczyt muru, a potem zjeżdżają na brzuchu po lodzie na zewnątrz. Profesor też wybucha śmiechem. Teraz już wiadomo, na czym polegały czary zagrody. Za sztuczką nie stoi magia, tylko spryt pingwinów.

Część 6. Wieści z oceanów

Pingwiny z obrączkami odchodzą na zimę. Mija ciężka zima polarna. Do stacji przychodzą radiotelegramy z wiadomościami o oznakowanych ptakach. Łowcy wielorybów widzieli je na Oceanie Indyjskim, japońscy rybacy na Oceanie Spokojnym, a amerykańscy marynarze na Atlantyku. Profesor zaznacza te miejsca na mapie czerwonymi punktami i wreszcie poznaje drogi pingwinich wędrówek.

Część 7. Powrót

Gdy nadchodzi polarne lato, pingwiny wracają w okolice stacji. Każdy siada w tym samym kamiennym gnieździe, które zajmował rok wcześniej. Polarnicy z radością wypatrują wśród przybyszów Elegancika i inne ptaki z obrączkami. Profesor daje pingwinom słowo, że żadnego z nich więcej nie zamknie.