Streszczenie — Teatr Niewidzialnych Dzieci

Michał ma dziesięć lat. Odkąd skończył trzy, wychowuje się w domach dziecka. Rodzice zginęli w wypadku, a potem zmarła babcia. W dużym „Młodym Lesie” w Siemianowicach Śląskich chłopiec ufa tylko otyłej cioci Joli i opóźnionemu w rozwoju Kiwaczkowi. Gdy po wakacjach 1981 roku oboje odchodzą, przeżywa załamanie i trafia do szpitala. Jola załatwia mu miejsce w małym „Dębowym Lesie” pod Lublinem. Tam czternastoletnia Sylwia zakłada z dziećmi teatr, a Michał pisze dla niego sztukę. Premierę wyznaczono na 13 grudnia, w dniu wprowadzenia stanu wojennego. Kilka dni później dzieci grają na lubelskim placu, a interwencja milicji kończy się tragedią.

Część I. Młody Las – 1. Chłopiec bez rodziny

Michał przedstawia się czytelnikowi. Ma dziesięć lat, a na świat przyszedł w 1971 roku w Katowicach. Jego rodzice zginęli w wypadku, kiedy jechali obejrzeć nowe mieszkanie. Synkiem zajęła się wtedy babcia, ale umarła, gdy miał trzy lata. Odtąd chłopiec dorasta w placówkach opiekuńczych. Najpierw trafił do rybnickiego Domu Małego Dziecka, a jako siedmiolatek przeniósł się do „Młodego Lasu” w Siemianowicach Śląskich.

2. Dom według rozkładu

„Młody Las” to duży państwowy dom. Dzieci mieszkają w grupach, żyją według stałego rozkładu dnia i chodzą do zwykłej szkoły. Michał z humorem opisuje wychowawców i kolegów, których dzieli na różne rodzaje, od łobuzów po tych w porządku.
Chłopiec zna reguły placówki i umie z nimi żyć. Wie też z doświadczenia, że dorośli i koledzy pojawiają się na chwilę, a potem znikają. Dlatego pilnuje, żeby się do nikogo nie przywiązywać.

3. Bezpieczni przyjaciele

Wyjątkiem są dwie osoby. Ciocia Jola jest bardzo otyła i Michał sądzi, że przez to nigdzie indziej nie znajdzie lepszego miejsca. Kiwaczek jest młodszy, opóźniony w rozwoju i potrzebuje opieki, więc pewnie zostanie w „Młodym Lesie” na długo. Michał uważa, że ci dwoje nigdy go nie zostawią. Kiwaczkiem sam się opiekuje.
Michał świetnie pisze wypracowania, ale mówi niewiele i się jąka. Marzy o kosmosie, a jego bohaterem jest Mirosław Hermaszewski, pierwszy Polak, który poleciał w kosmos. Opowiada też o kolegach z grupy i o tym, co dzieje się w kraju. Dorośli stoją w długich kolejkach i rozmawiają o „Solidarności”.

4. Koniec lata

Po wakacjach świat Michała się wali. Kiwaczek wraca do matki, a ciocia Jola przechodzi do pracy w innym domu dziecka. Chłopiec traci naraz obie bliskie osoby. Popada w apatię i przestaje dbać o siebie. Lekarze kierują go do szpitala.

5. Wizyta cioci Joli

Ciocia Jola dowiaduje się, co się stało, i odwiedza Michała w szpitalu. Postanawia mu pomóc. Załatwia, by po leczeniu nie wracał do „Młodego Lasu”, tylko trafił do małego domu dziecka pod Lublinem. Sama zawozi go do nowego miejsca.

Część II. Dębowy Las – 1. Inny dom

Jesienią 1981 roku Michał przyjeżdża do „Dębowego Lasu”. Mieszka tu tylko jedenaścioro dzieci, wszystkie po trudnych przejściach. Każde ma własny pokój i może jeść, kiedy zgłodnieje. Domem kieruje ciocia Lucyna, która dobrze rozumie potrzeby dzieci. Michał poznaje nowych kolegów, wśród nich Meandra, chłopca z krętą blizną na głowie, i Kalarepę. Na początku trudno mu przyzwyczaić się do takiej swobody, bo w państwowym domu wszystko było ściśle ustalone.

2. Sylwia

Wkrótce milicja przywozi do „Dębowego Lasu” czternastoletnią Agnieszkę. Dziewczyna od razu oznajmia, że trzeba ją nazywać Sylwią. Jest głośna, pewna siebie i trochę egzaltowana. Najbardziej na świecie chce zostać aktorką. Ciocia Lucyna powierza jej kółko teatralne i przygotowanie przedstawienia na Boże Narodzenie.

3. Narodziny teatru

Sylwia namawia wszystkich wychowanków do udziału w przedstawieniu. Dzieci przygotowują kostiumy i dekoracje. Zespół przyjmuje nazwę Teatr Niewidzialnych Dzieci, bo jego członkowie czują, że nikt ich nie zauważa. Michał dostaje funkcję dramaturga i pisze tekst sztuki. Nadaje jej tytuł Solidarność Niewidzialnych, czyli zwycięstwo.

4. Data premiery

Zaczynają się próby. Premierę wyznaczono na niedzielę 13 grudnia 1981 roku. Wiktor od początku ostrzega, że ten dzień przyniesie pecha, ale nikt nie traktuje go poważnie. Praca nad sztuką zbliża dzieci do siebie, a Michał z cichego obserwatora staje się współtwórcą przedstawienia.

5. Poranek 13 grudnia

W dniu premiery dzieci budzą się same. Ciocia Lucyna zniknęła w nocy i wszystko wskazuje na to, że ją aresztowano. W telewizji nie ma niedzielnego programu dla dzieci. Zamiast niego nadawany jest komunikat o wprowadzeniu stanu wojennego. Wychowankowie nie bardzo rozumieją, co to znaczy. Wiedzą tylko, że premiera się nie odbędzie i że nie ma przy nich żadnego dorosłego.

6. Decyzja Sylwii

Sylwia nie chce się poddać. Przekonuje resztę, że sztukę trzeba pokazać ludziom, i to w samym mieście. Po kilku dniach dzieci pakują dekoracje, kostiumy i rekwizyty i ruszają do Lublina. Na placu Po Farze ustawiają prowizoryczną scenę i zaczynają przedstawienie.

7. Przedstawienie na placu

Sztuka, której tytuł nawiązuje do „Solidarności”, grana w pierwszych dniach stanu wojennego, ściąga uwagę milicji. Funkcjonariusze przerywają przedstawienie. Jest wśród nich Kazik, dawny wychowanek „Młodego Lasu”, który trafił do milicji. To on uderza Sylwię pałką. Dziewczyna umiera.

8. Po przedstawieniu

Po tych wydarzeniach „Dębowy Las” zostaje zlikwidowany, a dzieci trafiają w różne miejsca. Ostatnie strony pokazują, jak dalej toczą się losy bohaterów. Zakończenie nie przynosi łatwego szczęścia, ale zostawia Michałowi szansę na lepsze życie.