Streszczenie — Tango

Sławomir Mrożek · streszczenie krótkie i szczegółowe, plan wydarzeń oraz odsyłacze do charakterystyk bohaterów.

Streszczenie krótkie

W domu Stomila i Eleonory panuje chaos: babcia gra w karty z prostakiem Edkiem, matka ma z nim romans, a ojciec zajmuje się eksperymentami artystycznymi. Młody Artur postanawia przywrócić porządek. Zawiązuje spisek z wujem Eugeniuszem, namawia ojca do zemsty na Edku, a potem oświadcza się kuzynce Ali, żeby wziąć ślub według tradycji. W dniu ślubu przychodzi pijany i ogłasza, że potrzebna jest idea. Po śmierci babci uznaje, że tą ideą jest władza. Ala wyznaje, że zdradziła go z Edkiem. Edek zabija Artura, przejmuje władzę i tańczy tango z Eugeniuszem.

Streszczenie szczegółowe — Tango

Akt I

W zagraconym salonie babcia Eugenia, wuj Eugeniusz i Edek grają w karty. Babcia ma na sobie suknię z trenem, czapkę dżokejkę i trampki. Edek jest nieogolony i zaniedbany. Wchodzi Artur, schludnie ubrany, z książkami pod pachą. Denerwuje go, że rodzina gra z Edkiem, i rozpędza graczy. Wujowi wkłada na głowę klatkę dla ptaków, a babcię za karę kładzie na katafalku i zapala wokół gromnice.
Eleonora wita syna i przyznaje, że czasem sypia z Edkiem. Zaspany Stomil w piżamie tłumaczy Arturowi, że jego pokolenie walczyło z zakazami, łącznie z zakazem tańczenia tanga, i nie ma zamiaru przywracać dawnych reguł. Artur odpowiada, że w domu, gdzie nic nie jest zabronione, nie da się żyć ani się buntować. Stomil proponuje mu, żeby wyładował bunt w sztuce, i pokazuje swój teatralny eksperyment o Adamie i Ewie. Nikt go nie rozumie.
Z tapczanu wstaje osiemnastoletnia Ala, kuzynka Artura. Flirtuje z nim, a Edek chce się do niej zbliżyć. Artur wyrzuca wszystkich z pokoju i postanawia zbudować tę rodzinę na nowo.

Akt II

W nocy Artur przyjmuje wuja Eugeniusza, który podaje umówione hasło. Okazuje się, że stary wuj tęskni za dawnym porządkiem. Obaj zawiązują spisek. Potem Artur rozmawia z Alą i proponuje jej małżeństwo. Chce, żeby ślub był początkiem przywrócenia zasad. Ala nie rozumie jego wywodów i próbuje go uwodzić. Kiedy zaczyna się rozbierać, przez pokój przechodzi Edek, a Ala przygląda mu się z zainteresowaniem.
Artur budzi ojca. Mówi mu o romansie Eleonory z Edkiem i drażni go, aż Stomil zgadza się rozprawić z Edkiem. Artur wręcza ojcu rewolwer. Stomil wchodzi do sypialni Eleonory. Artur czeka na strzał, ale słyszy ciszę. Kiedy wchodzi do środka, widzi ojca, matkę, babcię i Edka grających w karty. Wściekły wypędza wszystkich do salonu i każe Eugeniuszowi pilnować ich z rewolwerem. Ala wraca ze spaceru i zgadza się wyjść za Artura. Babcia błogosławi narzeczonych, a Eleonora płacze ze wzruszenia.

Akt III

W dniu ślubu salon jest wysprzątany. Rodzina ma na sobie stroje sprzed lat. Eugeniusz robi pamiątkowe zdjęcie aparatem, który od dawna nie działa. Edek, przebrany za lokaja, zamiast soli trzeźwiących przynosi wódkę. Ala w sukni ślubnej zwierza się Eleonorze, że kocha Artura, choć czuje się przez niego traktowana jak narzędzie. Eugeniusz próbuje wcisnąć Stomila w stary gorset.
Artur przychodzi spóźniony i pijany. Przeprasza wszystkich i mówi, że się pomylił: sama forma nikogo nie zbawi, potrzebna jest idea. Rodzina podsuwa pomysły, ale żaden go nie zadowala. Wtedy babcia Eugenia zapowiada swoją śmierć, kładzie się na katafalku i umiera. Artur uznaje, że ideą jest władza, która decyduje o życiu i śmierci. Pyta Edka, czy potrafiłby zabić, i zapowiada, że pierwszą ofiarą ma być wuj Eugeniusz.
Ala wyznaje, że tego ranka zdradziła Artura z Edkiem. Artur w rozpaczy rzuca się na rywala, ale Edek zabija go uderzeniami rewolwerem w tył głowy. Umierający Artur mówi, że kochał Alę. Edek wkłada jego marynarkę i zapowiada nowe porządki. Wuj Eugeniusz od razu mu się podporządkowuje. Edek włącza magnetofon z tangiem La Cumparsita i tańczy z Eugeniuszem nad ciałem Artura.

Plan wydarzeń — Tango

  1. Akt I: dom bez zasad.
    1. Gra w karty babci, wuja i Edka.
    2. Powrót Artura i kara dla babci na katafalku.
    3. Eleonora przyznaje się do romansu z Edkiem.
    4. Spór Artura ze Stomilem o wolność i zasady.
    5. Eksperyment teatralny Stomila.
    6. Pojawienie się Ali.
    7. Decyzja Artura o przebudowie rodziny.
  2. Akt II: noc spisku.
    1. Konspiracja Artura z wujem Eugeniuszem.
    2. Artur proponuje Ali małżeństwo.
    3. Artur mówi ojcu o romansie matki i daje mu rewolwer.
    4. Zamiast zemsty partia kart w sypialni.
    5. Zgoda Ali na ślub i błogosławieństwo babci.
  3. Akt III: ślub i przewrót.
    1. Rodzina w dawnych strojach, Edek w roli lokaja.
    2. Rozmowa Ali z Eleonorą.
    3. Pijany Artur ogłasza, że potrzebna jest idea.
    4. Śmierć babci Eugenii.
    5. Artur ogłasza władzę jako ideę.
    6. Wyznanie Ali o zdradzie.
    7. Edek zabija Artura.
    8. Tango Edka i Eugeniusza.

Pozostałe materiały — Tango