Zbyszko z Bogdańca — charakterystyka postaci
Główny bohater, młody rycerz z rodu Gradów w utworze Krzyżacy. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Zbyszko z Bogdańca jest bratankiem Maćka i jedynym potomkiem rodu Gradów herbu Tępa Podkowa. Na początku powieści to jeszcze bardzo młody człowiek, choć ma za sobą walki na Litwie pod wodzą księcia Witolda. Jest ogromnie silny, przystojny, wesoły i porywczy, a o konsekwencjach myśli dopiero po czynie.
W tynieckiej gospodzie ślubuje Danusi pawie czuby z niemieckich hełmów, a zaraz potem, biorąc ten ślub dosłownie, napada na posła zakonu. Za to trafia pod topór kata, ale nawet w więzieniu zachowuje się honorowo i nie ucieka, bo dał słowo. Po ocaleniu nie przestaje myśleć o Danusi, choć w Bogdańcu coraz bardziej przywiązuje się do Jagienki. Wybiera wierność danemu słowu.
Po porwaniu Danusi Zbyszko dojrzewa. Zabija w pojedynku Rotgiera, walczy na Żmudzi i w końcu odbija żonę, ale ta umiera mu na rękach. Po śmierci Danusi i Juranda wypełnia ślub, a potem, choć długo nie może się otrząsnąć, żeni się z Jagienką. Jako dojrzały rycerz walczy pod Grunwaldem i bierze do niewoli komtura z Człuchowa, darując mu życie.
Cechy — Zbyszko z Bogdańca
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Porywczy | Bez namysłu atakuje posła Lichtensteina, bo widzi na jego hełmie pawi czub. |
| Honorowy | Nie ucieka z więzienia, bo dał rycerskie słowo, i wypełnia ślub nawet po śmierci Danusi. |
| Wierny | Odrzuca małżeństwo z Jagienką, bo przysiągł Danusi, i szuka jej przez długie miesiące. |
| Silny i odważny | Naciąga kuszę bez korby, walczy z niedźwiedziem i zabija Rotgiera w pojedynku. |
| Uczuciowy | Śpiewa tęskne piosenki, płacze nad Danusią i długo nie może się otrząsnąć po jej śmierci. |
| Wdzięczny | Dziękuje Jagience ze łzami za kwiaty na trumnie Danusi i za opiekę nad bliskimi. |
| Szlachetny wobec pokonanych | Pod Grunwaldem, słysząc prośbę o litość, uderza komtura z Człuchowa tylko płazem miecza. |
Częste pytania — Zbyszko z Bogdańca
Kim jest Zbyszko z Bogdańca?
Głównym bohaterem „Krzyżaków”, młodym rycerzem z rodu Gradów, bratankiem Maćka z Bogdańca. Przed rozpoczęciem akcji walczył na Litwie u księcia Witolda.
Co Zbyszko ślubował Danusi?
Że zedrze dla niej z hełmów niemieckich rycerzy pawie czuby. Ślub złożył w gospodzie w Tyńcu, gdy dowiedział się, że matka Danusi zmarła podczas napadu Krzyżaków.
Dlaczego Zbyszko napadł na Lichtensteina?
Zobaczył na jego hełmie pawi czub i uznał, że Bóg zsyła mu Niemca, o którego prosił. Nie wiedział, że to poseł zakonu, a napaść na posła była ciężką zbrodnią.
Jak Zbyszko uniknął śmierci?
Danusia okryła mu głowę zasłoną i zawołała, że jest jej. Dawny obyczaj pozwalał dziewczynie uratować w ten sposób skazańca, a kasztelan i król ten obyczaj uszanowali.
Dlaczego Zbyszko nie uciekł z więzienia?
Bo dał słowo rycerskie, że stawi się na sąd. Maćko proponował ucieczkę, ale Zbyszko uznał, że ubogi szlachcic nie może łamać słowa.
Dlaczego Zbyszko nie ożenił się od razu z Jagienką?
Bo ślubował Danusi, a po ocaleniu przysiągł, że weźmie ją za żonę. Choć lubił Jagienkę i podziwiał jej urodę, dotrzymał słowa.
Jak Zbyszko poślubił Danusię?
W leśnym dworcu, gdy leżał ranny po walce z turem. Księżna Anna Danuta zgodziła się, a ślubu udzielił ksiądz Wyszoniek. Następnego dnia Danusia wyjechała i została porwana.
Z kim Zbyszko walczył w pojedynku w Warszawie?
Z Krzyżakiem Rotgierem, który rzucił rękawicę każdemu, kto wątpi w niewinność zakonu. Walczyli pieszo na topory, a Zbyszko zabił przeciwnika.
Gdzie Zbyszko odnalazł Danusię?
Na Żmudzi, w leśnej chacie, gdzie Zygfryd de Löwe i Arnold von Baden ukrywali dziewczynę. Wskazał ją Sanderus, który służył Zygfrydowi.
Czy Zbyszko wypełnił ślub?
Tak. Po śmierci Danusi i Juranda wyruszył na wojnę i złożył w Spychowie na trumnach Danusi i jej matki cały pęk pawich i strusich pióropuszów.
Z kim Zbyszko się ożenił?
Po śmierci Danusi ożenił się z Jagienką ze Zgorzelic. Zamieszkali w Moczydołach, a potem w kasztelu zbudowanym przez Maćka w Bogdańcu.
Co robi Zbyszko pod Grunwaldem?
Walczy w chorągwi sieradzkiej u boku Maćka. Bierze do niewoli komtura Henryka z Człuchowa, który błagał o litość.