Narrator (Gustaw) — charakterystyka postaci
Narrator i główny bohater, więzień łagru w Jercewie w utworze Inny świat. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Narratorem jest sam autor, dwudziestoletni Polak aresztowany przez NKWD w 1940 roku. Po śledztwie i wyroku pięciu lat za rzekome szpiegostwo trafia do Jercewa. W obozie próbuje przetrwać jak inni: sprzedaje oficerskie buty, żeby dostać się do lepszej brygady, celowo się przeziębia, żeby trafić do szpitala, uczy się obozowych reguł.
Jest uważnym obserwatorem. Słucha historii współwięźniów i zapamiętuje ich losy. Nie ukrywa własnych słabości: przyznaje, że w trupiarni czuł odrazę do żebrzących, choć sam wcześniej żebrał, a lektura Dostojewskiego doprowadziła go do myśli o samobójstwie. Gdy amnestia go omija, a przyjaciel na niego donosi, podejmuje głodówkę, choć jest już bardzo osłabiony. Tak wywalcza wolność.
W epilogu narrator, już wolny, nie potrafi rozgrzeszyć człowieka, który w obozie złożył fałszywy donos. Doświadczenie łagru zostawiło trwały ślad w nich obu.
Cechy — Narrator (Gustaw)
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Spostrzegawczy | Zapamiętuje losy dziesiątek współwięźniów i opisuje je dokładnie. |
| Zaradny | Sprzedaje buty, żeby dostać się do lepszej brygady. |
| Szczery wobec siebie | Przyznaje się do odrazy wobec żebrzących w trupiarni. |
| Zdeterminowany | Podejmuje głodówkę, choć jest chory i wycieńczony. |
| Nieprzejednany moralnie | Nie potrafi powiedzieć donosicielowi, że go rozumie. |
| Wrażliwy | Przeżywa lekturę Dostojewskiego i losy innych więźniów. |
Częste pytania — Narrator (Gustaw)
Kim jest narrator „Innego świata”?
Samym autorem, Gustawem Herlingiem-Grudzińskim, młodym Polakiem uwięzionym w sowieckim łagrze.
Ile lat miał narrator, gdy trafił do łagru?
Około dwudziestu. Urodził się w 1919 roku, a aresztowano go w 1940 roku.
Za co skazano narratora?
Za rzekome szpiegostwo na rzecz Niemiec. W rzeczywistości próbował przedostać się na Litwę, by dołączyć do polskiego wojska.
Jak narrator dostał się do lepszej brygady?
Sprzedał swoje oficerskie buty i trafił do brygady tragarzy, która uchodziła za lżejszą od leśnej.
Dlaczego narrator celowo się rozchorował?
Żeby trafić do szpitala. Pobyt w szpitalu był dla więźniów szansą na odpoczynek, czystość i przeżycie.
Kto doniósł na narratora?
Ormianin Machapetian, którego narrator uważał za przyjaciela. Przez jego donos narrator nie został zwolniony po amnestii.
Dlaczego narrator podjął głodówkę?
Bo amnestia go ominęła, a był tak chory, że nie przeżyłby zimy. Uznał, że nie ma nic do stracenia.
Jak narrator zachowuje się w trupiarni?
Czuje odrazę do żebrzących o jedzenie, choć sam kilka dni wcześniej robił to samo. Szczerze to przyznaje.
Gdzie narrator trafia po zwolnieniu?
Do armii generała Andersa, z którą wyjeżdża z ZSRR do Persji.
Dlaczego narrator nie mówi „rozumiem” w epilogu?
Bo nie może zaakceptować donosu, nawet jeśli rozumie strach, który do niego doprowadził. Uważa, że prawa „innego świata” nie mogą obowiązywać wśród wolnych ludzi.
Czy narrator to postać fikcyjna?
Nie. To sam autor, a książka jest jego wspomnieniem. Niektóre imiona więźniów autor zastąpił inicjałami, np. B. czy Jarosław R.