Adam — charakterystyka postaci
Pierwszy człowiek, uwolniony przez Chrystusa, adresat prośby w części wielkanocnej w utworze Bogurodzica. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Adam pojawia się w części wielkanocnej. Najpierw pieśń mówi, że Chrystus po śmierci „wspomionął”, czyli wspomniał, „człowieka pirwego”. To nawiązanie do wiary, że Chrystus zszedł do otchłani i wyprowadził z niej pierwszego człowieka oraz sprawiedliwych, którzy czekali na zbawienie. Następna strofa mówi o kimś, kto naprawdę cierpiał trudy aż do zmartwychwstania Boga. Często odnosi się to do Adama, choć ta strofa bywa odczytywana różnie.
W szóstej strofie wierni zwracają się do Adama bezpośrednio. Nazywają go „bożym kmieciem”, czyli gospodarzem na Bożej ziemi. Mówią, że zasiada u Boga na wiecu, zgromadzeniu, na którym radzono o sprawach wspólnoty. Adam nie jest więc już grzesznikiem wygnanym z raju, tylko uwolnionym mieszkańcem nieba.
Wierni proszą go, by doprowadził swoje dzieci tam, gdzie królują aniołowie. Dziećmi Adama są wszyscy ludzie. Obraz wiecu i kmiecia przenosi do nieba porządek dobrze znany średniowiecznym słuchaczom.
Cechy — Adam
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Pierwszy człowiek | Pieśń mówi o nim „Człowieka pirwego”, czyli pierwszego człowieka (strofa czwarta). |
| Cierpiący | Długo czekał na wybawienie, aż Bóg zmartwychwstał (strofa piąta, w jednym z odczytań). |
| Uwolniony | Chrystus upomniał się o niego po swojej śmierci (strofa czwarta). |
| Wyróżniony przez Boga | Siedzi „u Boga [w] wiecu” (strofa szósta). |
| Ojciec ludzi | Wierni nazywają siebie jego dziećmi i proszą, by je doprowadził do nieba (strofa szósta). |
Częste pytania — Adam
Kim jest Adam w „Bogurodzicy”?
Pierwszym człowiekiem i ojcem wszystkich ludzi. Pieśń mówi, że Chrystus upomniał się o niego po śmierci, a teraz Adam zasiada u Boga w niebie.
Co znaczy, że Adam jest „bożym kmieciem”?
Kmieć to w średniowieczu zamożny chłop, gospodarz na własnej ziemi. Adam jest więc gospodarzem na ziemi należącej do Boga.
Co to jest wiec, na którym siedzi Adam?
Zgromadzenie, na którym w dawnych czasach radzono o sprawach wspólnoty. Pieśń przenosi ten obraz do nieba.
O co wierni proszą Adama?
By „domieścił”, czyli doprowadził swoje dzieci, wszystkich ludzi, tam, gdzie królują aniołowie.
Dlaczego Adam pojawia się w części wielkanocnej?
Bo według wiary chrześcijańskiej Chrystus po śmierci zszedł do otchłani i wyprowadził z niej pierwszego człowieka. Uwolnienie Adama oznacza, że wszyscy ludzie mogą zostać zbawieni.