Rafał Grzywiński — charakterystyka postaci
Główny bohater i narrator, chłopiec z warszawskiego getta w utworze Arka czasu. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Rafał Grzywiński mieszka w 1942 roku z dziadkiem w warszawskim getcie. Ma niespełna dziewięć lat, nie chodzi do szkoły i rzadko wychodzi z domu. Rodzice wyjechali do Afryki, gdy był mały, i od wybuchu wojny nie dają znaku życia, więc wychowuje go dziadek. Jego światem są książki z biblioteki przy Lesznie. Najbardziej porusza go Wehikuł czasu Wellsa, bo widzi w nim obraz własnego życia.
Chłopiec ma ciemne włosy, które mogą go zdradzić, więc przed ucieczką próbuje się je rozjaśnić. Farbowanie się nie udaje, włosy robią się pomarańczowe i od tej pory chłopiec wyróżnia się w tłumie. Po aryjskiej stronie zostaje sam w pustym zoo, chory i przestraszony. Ucieka przed żołnierzami wehikułem czasu do 2013 roku. Tam poznaje Asię i rzuca się ratować chleb kopany przez chłopców, bo dla dziecka z getta jedzenie jest święte.
W zoo Rafał zaprzyjaźnia się z Lidką i Emkiem. Uczy się od nich życia w ukryciu i ma popłynąć z nimi Arką. Przed ucieczką samotnie wraca do opustoszałego getta, by odszukać dziadka. Podczas wodowania łodzi zostaje ranny. Przeżywa wojnę, odnajduje dziadka i po latach żeni się z Lidką.
Cechy — Rafał Grzywiński
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Zaczytany | Książki zastępują mu szkołę i kolegów, a powieść Wellsa staje się jego sposobem patrzenia na świat. |
| Marzycielski | Wciąż myśli o tym, jak było kiedyś i jak będzie kiedyś, gdy skończy się wojna. |
| Wrażliwy | Tęskni za dziadkiem i rzuca się ratować chleb, którym bawią się chłopcy w 2013 roku. |
| Odważny | Sam przedostaje się nocą przez miasto i mur do getta, by sprawdzić, co z dziadkiem. |
| Lojalny | Wraca z getta do zoo na czas, żeby nie zawieść Lidki i Emka. |
| Kochający | Ryzykuje życie dla dziadka, który poświęcił dla niego skrzypce. |
| Pojętny | Szybko uczy się od Emka zdobywać jedzenie na działkach i ukrywać przed ludźmi. |
Częste pytania — Rafał Grzywiński
Kim jest Rafał Grzywiński?
Głównym bohaterem i narratorem powieści. To żydowski chłopiec, który w 1942 roku żyje razem z dziadkiem w warszawskim getcie.
Ile lat ma Rafał?
Na początku powieści ma niespełna dziewięć lat. W niektórych opracowaniach podaje się inny wiek, ale wydawca pisze o chłopcu, który wkrótce skończy dziewięć lat.
Z kim mieszka Rafał w getcie?
Z dziadkiem, który przed wojną grał w filharmonii, a w getcie zarabia grą na skrzypcach. Rodzice chłopca wyjechali do Afryki, a od wybuchu wojny nie ma od nich wiadomości.
Dlaczego Rafał prawie nie wychodzi z domu?
Dziadek boi się o niego na ulicach getta. Chłopiec może chodzić sam tylko do biblioteki dla dzieci przy ulicy Leszno 67.
Jaka książka jest dla Rafała najważniejsza?
„Wehikuł czasu” Herberta George’a Wellsa. Rafał porównuje Niemców do Morloków, a mieszkańców getta do Elojów.
Dlaczego Rafał ma pomarańczowe włosy?
Przed ucieczką z getta próbowano rozjaśnić mu ciemne włosy, żeby nie zwracał uwagi. Zabieg się nie udał i włosy zrobiły się pomarańczowe.
Co Rafał przeżywa w 2013 roku?
Trafia do warszawskiego zoo, poznaje Asię i widzi świat, którego zupełnie nie rozumie. Gdy rzuca się ratować chleb kopany przez chłopców, wpada pod samochód.
Dlaczego Rafał wraca do getta?
Dowiaduje się, że Niemcy likwidują getto, i musi sprawdzić, co stało się z dziadkiem. Idzie sam, nocą, choć wie, że ryzykuje życie.
Jak Rafał zostaje ranny?
Podczas wodowania Arki Niemcy odkrywają kryjówkę nad rzeką i zaczynają strzelać. Chłopiec zostaje postrzelony, gdy jest w wodzie.
Kto ratuje Rafała po strzelaninie nad Wisłą?
Janka, bibliotekarka z getta. Znajduje go na wiślanej plaży i zabiera do starszej kobiety, u której chłopiec doczekuje końca wojny.
Co dzieje się z Rafałem po wojnie?
Odnajduje go dziadek, a później także rodzina. Rafał dorasta i po latach żeni się z Lidką.
Kim jest rudy chłopiec z ostatniej sceny?
To sam Rafał z 1942 roku, który właśnie trafił wehikułem do 2013 roku. Stary Rafał i Lidka rozpoznają go w zoo. Wtedy czytelnik rozumie, że podróż w czasie zatoczyła koło.