Bilbo Baggins — charakterystyka postaci
Główny bohater, włamywacz drużyny w utworze Hobbit, czyli tam i z powrotem. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Bilbo Baggins jest zamożnym, statecznym hobbitem w średnim wieku, mieszkającym samotnie w wygodnej norze Bag End w Hobbitonie. Ceni spokój, porządek, dobre jedzenie i przewidywalność. W jego rodzinie przyzwoity Baggins zawsze przeważał nad awanturniczymi Tukami ze strony matki — i to właśnie ta druga część charakteru budzi się w nim rano, gdy drużyna wyrusza bez niego.
Na początku wyprawy Bilbo jest ciężarem. Kompromituje się przy trollach, gubi po drodze, przeszkadza. Punktem zwrotnym jest samotność w podziemiach Gór Mglistych: tam znajduje pierścień i wygrywa pojedynek na zagadki z Gollumem, a wracając do drużyny po raz pierwszy budzi szacunek. Od tej chwili to on rozwiązuje kolejne kryzysy — zabija pająka w Mrocznej Puszczy, uwalnia towarzyszy z sieci, tygodniami przygotowuje ucieczkę z lochów Króla Elfów i pierwszy wchodzi do legowiska smoka.
Najważniejsza jest jednak decyzja, która nie wymaga odwagi fizycznej. Widząc, że upór Thorina doprowadzi do wojny, Bilbo wykrada Arcyklejnot i oddaje go przeciwnikom jako kartę przetargową. Robi to wbrew własnej drużynie, wiedząc, że straci przyjaźń i udział w skarbie. To moment, w którym z pomocnika staje się osobnym bohaterem moralnym.
Wraca do tej samej nory, ale nie jest tym samym hobbitem. Sąsiedzi uznają go za dziwaka, on zaś zachowuje dwie rzeczy, o których nikomu nie mówi: pierścień i przekonanie, że warto było.
Cechy — Bilbo Baggins
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Wygodnicki na początku | Mdleje na wieść o smoku, martwi się o chusteczkę i drugie śniadanie, a wyprawę traktuje jak nieporozumienie. |
| Sprytny | Wygrywa z Gollumem pytaniem, które zagadką nie jest, a ze Smaugiem rozmawia tak, by nie zdradzić swojego imienia. |
| Odważny wbrew sobie | Boi się przez całą drogę i mimo to wchodzi sam do legowiska smoka. |
| Lojalny | Ratuje krasnoludów z sieci pająków i z lochów, choć nikt tego po nim nie oczekuje. |
| Uczciwy | Oddaje Arcyklejnot, żeby zapobiec wojnie, i odmawia przyjęcia większej części skarbu. |
| Przywiązany do domu | Tęsknota za norą i czajnikiem chroni go przed chciwością, która niszczy krasnoludów. |
| Skromny | Nie chwali się pierścieniem ani zasługami; o swojej roli w bitwie mówi niewiele, bo ją przespał. |
Częste pytania — Bilbo Baggins
Kim jest Bilbo Baggins?
Hobbitem z Bag End w Hobbitonie i głównym bohaterem powieści. Zostaje zaangażowany przez Gandalfa jako włamywacz w wyprawie trzynastu krasnoludów po skarb spod Samotnej Góry.
Dlaczego Bilbo zgodził się wyruszyć?
Właściwie się nie zgodził — rano, urażony tym, że drużyna wyszła bez niego, pobiegł za nią bez chusteczki i bez kapelusza. Zadecydowała odziedziczona po Tukach ciekawość, która przez lata przegrywała z rozsądkiem Bagginsów.
Na czym polega przemiana Bilba?
Na przejściu od ciężaru dla drużyny do jej najważniejszego członka. Kolejne etapy to: kompromitacja u trolli, znalezienie pierścienia, zwycięstwo nad pająkiem, ucieczka z lochów, rozmowa ze Smaugiem i wreszcie oddanie Arcyklejnotu — jedyna decyzja, która wymaga nie odwagi, lecz sumienia.
Jak Bilbo pokonał Golluma?
W pojedynku na zagadki, ostatnim pytaniem: „Co mam w kieszeni?”. Nie była to zagadka, więc wygrana jest w pewnym sensie nieuczciwa — Tolkien zostawia tę dwuznaczność celowo.
Skąd Bilbo ma pierścień?
Znalazł go przypadkiem na ziemi w ciemnym korytarzu Gór Mglistych, zanim spotkał Golluma. Dopiero później okazało się, czyja to była własność, i jeszcze później — czym ten pierścień naprawdę jest.
Dlaczego Bilbo oddał Arcyklejnot?
Żeby zapobiec wojnie. Thorin nie chciał oddać ludziom ani elfom żadnej części skarbu, więc Bilbo wykradł najcenniejszy kamień i przekazał go przeciwnikom jako kartę przetargową. Wiedział, że straci przez to przyjaźń Thorina i swój udział.
Czy Bilbo brał udział w Bitwie Pięciu Armii?
Był na polu bitwy, niewidzialny dzięki pierścieniowi, ale został ogłuszony kamieniem i przespał rozstrzygnięcie. To jeden z tych momentów, w których Tolkien odbiera bohaterowi należną baśniową chwałę.
Ile skarbu wziął Bilbo?
Dwie małe skrzynki — srebra i złota, tyle, ile dało się unieść. Odmówił przyjęcia większej części nagrody, choć umowa dawała mu prawo do czternastej części całego skarbu.
Jak Bilba przyjęto po powrocie?
Zastał licytację własnego majątku, bo uznano go za zmarłego. Norę odzyskał, ale w oczach sąsiadów na zawsze pozostał dziwakiem — co, jak zauważa narrator, wcale mu nie przeszkadzało.
Jakie cechy Bilba wymienić w charakterystyce?
Spryt, lojalność, uczciwość, odwagę wbrew własnemu strachowi i przywiązanie do domu. Warto zacząć od tego, jaki był na początku — bez tego kontrastu charakterystyka traci sens.
Dlaczego Gandalf wybrał właśnie Bilba?
Powieść nie daje jednej odpowiedzi, ale sugeruje, że czarodziej dostrzegł w hobbicie coś, czego nie widział nikt inny — również on sam. Wybór okazuje się trafny dokładnie dlatego, że Bilbo nie jest wojownikiem: wyprawę ratuje spryt, nie siła.
Czy Bilbo występuje we Władcy Pierścieni?
Tak. Władca Pierścieni zaczyna się od jego sto jedenastych urodzin, a pierścień znaleziony w Hobbicie okazuje się tam przedmiotem, wokół którego obraca się cała fabuła.