R.J. Palacio

Wczesne życie i edukacja

Raquel Jaramillo Palacio urodziła się 13 lipca 1963 roku w Nowym Jorku. Jej rodzice przyjechali do Stanów Zjednoczonych z Kolumbii.

Uczyła się w manhattańskiej High School of Art and Design, szkole średniej o profilu artystycznym. Potem studiowała w Parsons School of Design, jednej z najbardziej znanych nowojorskich uczelni projektowych.

Debiut i pierwsze dzieła

Zaczynała jako graficzka i dyrektorka artystyczna. Przez ponad dwadzieścia lat projektowała okładki książek, między innymi dla powieści Paula Austera i Thomasa Pynchona. Zaprojektowała ich bardzo wiele, zarówno dla powieści, jak i dla literatury faktu. Pracowała też w nowojorskim wydawnictwie Workman, gdzie zajmowała się książkami dla dzieci.

Pierwsze własne książki, kartonowe książeczki dla najmłodszych z jej fotografiami i krótkim tekstem, wydała pod nazwiskiem Raquel Jaramillo. W 1998 roku ukazały się Ride, Baby, Ride i Dream, Baby, Dream!, a w 2004 roku Last Summer, mała książka dla ojców.

Kontekst historyczny

Pomysł na pierwszą powieść przyszedł po spotkaniu, w którym jej młodszy syn przestraszył się dziewczynki z wadą twarzy, a ona sama nie wiedziała, jak się zachować. Postanowiła opisać świat z perspektywy takiego dziecka i ludzi wokół niego. Wonder ukazał się w lutym 2012 roku w wydawnictwie Alfred A. Knopf, już pod pseudonimem R.J. Palacio.

W amerykańskich szkołach książka szybko stała się lekturą, przy której rozmawia się o dręczeniu rówieśników, życzliwości i akceptacji. Książkę chwalono, ale niektórzy krytycy z niepełnosprawnościami zarzucali jej, że bohater służy w niej głównie temu, by inni stali się lepsi.

Dojrzałość twórcza

Po sukcesie Wonder Palacio napisała kolejne książki ze świata Augusta. W 2014 roku wydała zbiór wskazań pana Browne’a, po polsku 365 dni cudowności. W latach 2014–2015 ukazały się trzy opowiadania z perspektywy Juliana, Christophera i Charlotte, które w Polsce wyszły razem jako Cudowny chłopak i ja. W 2017 roku ukazała się książka obrazkowa dla młodszych dzieci, w której August sam opowiada o sobie.

W 2019 roku wydała powieść graficzną White Bird, po polsku Biały ptak. Babcia Juliana opowiada w niej wnukowi, jak w czasie drugiej wojny światowej, jako żydowska dziewczynka, ukrywała się przed nazistami w okupowanej Francji. Książkę zekranizował Marc Forster. W 2021 roku ukazała się powieść Pony, pierwsza niezwiązana ze światem Augusta.

Spuścizna i znaczenie

Wonder sprzedał się w ponad pięciu milionach egzemplarzy i został przełożony na ponad dwadzieścia języków, w tym na polski. Ekranizacja z 2017 roku, z Julią Roberts, Owenem Wilsonem i Jacobem Tremblayem, przyniosła książce kolejnych czytelników. Palacio stała się jedną z najbardziej znanych współczesnych autorek książek dla dzieci w Stanach Zjednoczonych.

W Polsce jej książki wydaje Wydawnictwo Albatros, a przekłady przygotowuje między innymi Maria Olejniczak-Skarsgård. Cudowny chłopak trafił do wykazu przykładowych lektur uzupełniających dla klas IV–VIII, a nowa podstawa programowa z 2026 roku nadal wymienia go wśród proponowanych tekstów. Autorka mieszka na Brooklynie z mężem, Russellem Gordonem, i dwoma synami.