Waldemar Cichoń
Polski pisarz dla dzieci i dawny dziennikarz z Tychów, autor bestsellerowej serii o kocie Cukierku. Pisze także o historii Górnego Śląska, po polsku i po śląsku.
Wczesne życie i edukacja
Waldemar Cichoń urodził się w 1974 roku w Tychach i jest rodowitym Górnoślązakiem. Na swojej stronie opisuje rok urodzenia z humorem, przez wydarzenia z tamtego czasu, takie jak brązowy medal polskich piłkarzy na mistrzostwach świata.
Jako dziecko był zapalonym czytelnikiem. Według oficjalnego biogramu pochłaniał średnio trzy książki tygodniowo i czytał nawet w drodze z biblioteki. Do ulubionych autorów z dzieciństwa zalicza Edmunda Niziurskiego, Kornela Makuszyńskiego, A.A. Milne’a i Alfreda Szklarskiego. Po szkole ukończył studia i na długie lata związał się z dziennikarstwem w lokalnych i regionalnych redakcjach.
Debiut i pierwsze dzieła
Na stronie autorskiej pisarz wspomina, że pierwszą książeczkę dla dzieci napisał na zamówienie firmy energetycznej z południa Polski. Jej bohaterem był skrzat mieszkający w elektrowni, a książeczka wyszła w niewielkim nakładzie. Prawdziwym debiutem książkowym stało się jednak Cukierku, ty łobuzie!.
Według Wikipedii tę książkę napisał w 2009 roku dla starszego syna, Marcela, który nie lubił czytać. Wzorem dla bohatera był domowy kot, Cukierek. Książka ukazała się w 2011 roku w Wydawnictwie Dreams z ilustracjami Dariusza Wanata. Szybko zdobyła czytelników, a w kolejnych latach Dreams wydało następne części, takie jak Nie martw się, Cukierku! (2012) i Popraw się, Cukierku! (2013).
Kontekst historyczny
Cichoń zaczął pisać dla dzieci w czasie, gdy wiele mówiło się o spadku czytelnictwa wśród najmłodszych. Jego książki odpowiadają na tę potrzebę. Są krótkie, zabawne i pisane prostym językiem, więc dobrze sprawdzają się u dzieci, które dopiero uczą się czytać samodzielnie. Autor dużo jeździ na spotkania z czytelnikami w szkołach i bibliotekach.
Ważnym tematem jego twórczości jest Górny Śląsk. W 2015 roku wydał Zdarziło sie na Ślonsku, opowieści o wielkich Ślązakach napisane po polsku i po śląsku. Bohaterami są w nich między innymi św. Jadwiga Śląska, Henryk Sławik i Jerzy Kukuczka. W 2017 roku ukazała się kontynuacja, Tam, kaj rodzom sie djamynty.
Dojrzałość twórcza
Od 2018 roku książki Cichonia wydaje tyskie Wydawnictwo Żwakowskie, a audiobooki od 2020 roku Wydawnictwo Aleksandria z Katowic. Seria o Cukierku rozrosła się do kilkunastu tomów. W nowszych częściach pojawiają się młodszy brat Marcela, Maciek, oraz kotka Tradycja. Wśród tytułów są Dasz radę, Cukierku! (2018), Masz rację, Cukierku! (2019) i Trzymaj się, Cukierku! (2021).
Autor stworzył też inne serie. W Jeśli się zgadzasz, zaszczekaj dwukrotnie! (2018) i kolejnych tomach bohaterem jest Riko, pies rasy border collie, który odpowiada ludziom szczekaniem. W Skrzacie (2017) opisał przyjaźń dwunastoletniego Tomka z mówiącym wierszem skrzatem. W 2021 roku ukazał się angielski przekład pierwszej książki o Cukierku, Sugar, You rascal!.
Spuścizna i znaczenie
W 2017 roku Cukierku, ty łobuzie! trafiło do propozycji lektur dla klas I–III szkoły podstawowej i pozostało na tej liście po zmianach w 2021 i 2024 roku. Książka doczekała się wielu wydań i sprzedała się w kilkuset tysiącach egzemplarzy. Strona autora mówiła w 2021 roku o ponad 300 tysiącach, a Wikipedia podaje ponad pół miliona. To jedna z najchętniej kupowanych polskich książek dla dzieci ostatnich lat.
Cichoń jest znany jako popularyzator czytania. Pokazuje dzieciom, że książka może bawić tak samo jak gra czy film. Jego opowieści o Śląsku przypominają z kolei postacie i wydarzenia z historii regionu, które nie są powszechnie znane.
Twórczość — Waldemar Cichoń
13 pozycji w układzie chronologicznym.
| Tytuł | Gatunek | Rok |
|---|---|---|
| Cukierku, ty łobuzie! | opowiadania dla dzieci | 2011 |
| Nie martw się, Cukierku! | opowiadania dla dzieci | 2012 |
| Popraw się, Cukierku! | opowiadania dla dzieci | 2013 |
| Zdarziło sie na Ślonsku. Łopowieści niysamowite niy ino dlo bajtli | opowieści historyczne | 2015 |
| Gdzie jesteś, Cukierku? | opowiadania dla dzieci | 2015 |
| Dziękuję Ci, Cukierku! | opowiadania dla dzieci | 2016 |
| Skrzat | powieść dla dzieci | 2017 |
| Tam, kaj rodzom sie djamynty. Wtore łopowieści niysamowite niy ino dlo bajtli | opowieści historyczne | 2017 |
| Jeśli się zgadzasz, zaszczekaj dwukrotnie! | opowiadania dla dzieci | 2018 |
| Dasz radę, Cukierku! | opowiadania dla dzieci | 2018 |
| Masz rację, Cukierku! | opowiadania dla dzieci | 2019 |
| Trzymaj się, Cukierku! | opowiadania dla dzieci | 2021 |
| Kto szczeka, nie błądzi | opowiadania dla dzieci | 2021 |
Częste pytania — Waldemar Cichoń
Kim jest Waldemar Cichoń?
Polskim pisarzem dla dzieci z Tychów, wcześniej dziennikarzem. Jest autorem serii o kocie Cukierku i książek o historii Górnego Śląska.
Kiedy i gdzie urodził się Waldemar Cichoń?
W 1974 roku w Tychach na Górnym Śląsku.
Czym zajmował się, zanim został pisarzem?
Długo był dziennikarzem w lokalnych i regionalnych redakcjach, a według Wikipedii pracował też w public relations.
Dlaczego napisał „Cukierku, ty łobuzie!”?
Chciał zachęcić do czytania swojego starszego syna Marcela, który nie lubił książek. Napisał więc dla niego zabawną historię o kocie.
Czy kot Cukierek istnieje naprawdę?
Tak. Rodzina pisarza ma kota o tym imieniu, który był wzorem dla książkowego bohatera.
Ile książek liczy seria o Cukierku?
Kilkanaście. Do 2021 roku ukazało się dziesięć części, a później autor wydał kolejne tomy.
Kto ilustruje książki o Cukierku?
Dariusz Wanat. Według strony autora zilustrował wszystkie tomy serii.
O czym jeszcze pisze Waldemar Cichoń?
O psie Riko, który porozumiewa się z ludźmi szczekaniem, o przyjaźni chłopca ze skrzatem oraz o wielkich postaciach i niezwykłych wydarzeniach z historii Górnego Śląska.
Dlaczego niektóre jego książki są napisane po śląsku?
Autor jest rodowitym Ślązakiem i chce przypominać historię oraz język swojego regionu. Książki „Zdarziło sie na Ślonsku” i „Tam, kaj rodzom sie djamynty” mają tekst po polsku i po śląsku.
Które jego książki są lekturami?
„Cukierku, ty łobuzie!”. Od 2017 roku należy do propozycji lektur dla klas I–III szkoły podstawowej.
Czy książki Cichonia przełożono na inne języki?
Tak. W 2021 roku ukazał się angielski przekład „Cukierku, ty łobuzie!” pod tytułem „Sugar, You rascal!”. Strona autora wymienia też wersję śląską i ukraińską.