Psunabudes — charakterystyka postaci
Główny bohater, zmarły minister faraona, którego duszę sądzi Ozyrys w utworze Sąd Ozyrysa. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Psunabudes jest synem Psunabudesa i wielkim ministrem „któregoś tam Tutmesa”. Opowiadanie zaczyna się w chwili jego śmierci, więc jego życie poznajemy tylko z relacji Mądrości. Sam minister odzywa się raz, gdy próbuje tłumaczyć zakaz pobytu Mądrości w Egipcie dobrem państwa. Ozyrys natychmiast każe mu milczeć.
W młodości, w akademii w Tebach, był zaciekłym liberałem. Jako urzędnik szybko porzucił dawne poglądy i drwił z nich. Ciągle kogoś podejrzewał, pisał raporty, zakazywał i zamykał. Jako gubernator prowincji Ptah zmuszał Fenicjan i Greków do porzucenia własnego języka, wiary i szkół, a od noszenia czepków zwalniał za łapówki. Jako minister zamienił wielkie reformy w drobne i płytkie, oszukiwał faraona i lud, a kraj pogrążył w głodzie i rozboju.
Mądrość ocenia, że minister był zarazem durniem i łotrem. Myślał tylko o sobie, ale nie rozumiał nawet tego, że uczciwe rządy przyniosłyby korzyść także jemu. Ozyrys nie potrafi orzec, która cecha w nim przeważa. Odsyła go więc na ziemię, by był ministrem do końca świata. Egipt wita go owacją.
Według polskiej Wikipedii pierwowzorem postaci był rosyjski polityk Konstantin Pobiedonoscew. Komiczne imię i egipski kostium pozwoliły Sienkiewiczowi ukryć tę aluzję przed cenzurą.
Cechy — Psunabudes
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Głupi | Mądrość mówi, że miał mniej rozumu niż pęcherz wielbłąda, a Głupota nazywa go głupim jak stołowe nogi. |
| Nieuczciwy | Oszukiwał faraona i lud, a w prowincji Ptah bogacił się na łapówkach. |
| Zarozumiały | Według Mądrości jego głupota była tym większa, że uważał się za mądrego. |
| Sprzeniewierzający się zasadom | Jako student był liberałem, a jako urzędnik drwił z zasad, które wcześniej głosił. |
| Podejrzliwy | Przez całą karierę kogoś podejrzewał, coś wietrzył i wysyłał raporty. |
| Bezwzględny wobec podbitych | Zakazywał Fenicjanom i Grekom własnego języka, zamykał ich szkoły i prześladował ich wiarę. |
| Samolubny | Drwił z Egiptu, nie dbał o faraona i myślał wyłącznie o sobie. |
| Wróg mądrości | Tajnym okólnikiem do gubernatorów zakazał Mądrości pobytu w Egipcie. |
Częste pytania — Psunabudes
Kim jest Psunabudes?
Głównym bohaterem „Sądu Ozyrysa”, wielkim ministrem jednego z faraonów. Po jego śmierci o duszę kłócą się Głupota i Niegodziwość.
Kim był Psunabudes w młodości?
Studentem akademii w stubramnych Tebach i zaciekłym liberałem. Po wstąpieniu do urzędu zaczął drwić z zasad, które wtedy głosił.
Jakie urzędy pełnił Psunabudes?
Był urzędnikiem państwowym, potem gubernatorem północnej prowincji Ptah, a wreszcie ministrem faraona.
Co Psunabudes robił jako gubernator?
Próbował przerobić Fenicjan i Greków na Egipcjan. Zakazywał im mówić i pisać we własnym języku, prześladował ich wiarę, zamykał szkoły i kazał nosić egipskie czepki. Od czepków zwalniał za łapówkę.
Jak Psunabudes rządził jako minister?
Zadbał o to, by potrzebne reformy były drobne i płytkie, i powierzył je urzędnikom, którzy byli im przeciwni. Oszukiwał faraona i lud. Za jego rządów wzrósł głód, a w kraju namnożyło się rozbójników.
Dlaczego Mądrość nie lubi Psunabudesa?
Bo za życia zakazał jej tajnym okólnikiem pobytu w Egipcie. Gdy ją wezwano, od razu go rozpoznała i uśmiechnęła się z pewnym zadowoleniem.
Co mówi Psunabudes przed sądem?
Tylko tyle, że zakaz wydał dla dobra państwa. Ozyrys natychmiast nakazuje mu milczenie.
Czy Psunabudes był bardziej głupi, czy niegodziwy?
Tego nie rozstrzyga nawet waga Ozyrysa. Szale stają w idealnej równowadze. Odpowiedź ma przynieść dopiero koniec świata.
Co dzieje się z Psunabudesem na końcu?
Ozyrys wskrzesza go i kopnięciem odsyła na ziemię, by był ministrem faraonów i rozmaitych ludów do końca świata. Egipt wita go owacją.
Kto był pierwowzorem Psunabudesa?
Według polskiej Wikipedii rosyjski polityk Konstantin Pobiedonoscew, oberprokurator Świątobliwego Synodu w latach 1880–1905. Tekst nie podaje żadnego nazwiska, a egipski kostium miał zmylić cenzurę.
Dlaczego imię Psunabudes brzmi zabawnie?
Brzmi jak egipskie imię, ale jego dźwięk jest komiczny i od razu nastawia czytelnika na satyrę. Dodatkowym żartem jest to, że minister jest synem Psunabudesa, czyli nosi to samo imię co ojciec.