Stefan Czarniecki — charakterystyka postaci
Hetman z czasów potopu szwedzkiego, wzór dla legionistów w utworze Mazurek Dąbrowskiego. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Stefan Czarniecki pojawia się w trzeciej zwrotce hymnu, a w wersji pierwotnej w drugiej. Legioniści mówią, że tak jak on po szwedzkim najeździe wrócą „dla ojczyzny ratowania” przez morze. Pieśń wiąże jego powrót z Poznaniem. Dla żołnierzy Czarniecki jest dowodem, że Polska już raz przetrwała wielką klęskę i podniosła się dzięki walce.
Urodził się około 1599 roku w Czarncy, a zmarł 16 lutego 1665 roku w Sokołówce. Walczył z Kozakami, Szwedami i Rosjanami. Zasłynął w czasie potopu szwedzkiego, gdy prowadził przeciw wojskom Karola X Gustawa wojnę podjazdową. W latach 1658–1659 dowodził polskimi oddziałami w wyprawie do Danii przeciw Szwedom. Zdobył tam szturmem twierdzę Koldyngę i przeprawił jazdę na wyspę Als. Pod koniec życia został hetmanem polnym koronnym.
W rękopisie Wybickiego mowa jest o „szwedzkim rozbiorze”, a w hymnie o „szwedzkim zaborze”. Oba słowa łączą dawny najazd Szwedów z sytuacją Polski po rozbiorach. Legioniści, którzy są daleko od kraju, porównują swój los do losu Czarnieckiego walczącego za granicą.
Cechy — Stefan Czarniecki
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Obrońca ojczyzny | Wrócił „dla ojczyzny ratowania”. |
| Nieustępliwy | Prowadził wojnę podjazdową przeciw wojskom szwedzkiego króla Karola X Gustawa. |
| Odważny | W wyprawie duńskiej zdobył szturmem twierdzę Koldyngę i przeprawił jazdę na wyspę Als. |
| Wzór dla żołnierzy | Legioniści chcą wrócić do Polski tak jak on. |
| Symbol odrodzenia | Jego postać przypomina, że Polska już raz podniosła się po najeździe. |
Częste pytania — Stefan Czarniecki
Kim był Stefan Czarniecki?
Polskim dowódcą wojskowym z XVII wieku, bohaterem walk ze Szwedami w czasie potopu. Pod koniec życia został hetmanem polnym koronnym.
Dlaczego Czarniecki pojawia się w hymnie?
Jest dla legionistów wzorem. Tak jak on po szwedzkim najeździe wrócił ratować ojczyznę, tak oni chcą wrócić do kraju z obczyzny.
O jakim powrocie przez morze mówi hymn?
Pieśń nawiązuje do czasów potopu szwedzkiego. W latach 1658–1659 Czarniecki walczył ze Szwedami w Danii i przeprawił polską jazdę na wyspę Als. Hymn przedstawia jego powrót do Poznania przez morze jako przykład dla legionistów.
Czym różni się zwrotka o Czarnieckim w wersji pierwotnej?
W rękopisie była druga, a nie trzecia. Czarniecki „wracał się przez morze” po „szwedzkim rozbiorze”, a w hymnie legioniści mówią „wrócim się przez morze” po „szwedzkim zaborze”.
Kiedy żył Stefan Czarniecki?
Urodził się około 1599 roku w Czarncy, a zmarł 16 lutego 1665 roku w Sokołówce.