Odyseusz — charakterystyka postaci
Główny bohater, król Itaki w utworze Odyseja. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Odyseusz, syn Laertesa, jest królem niewielkiej, skalistej Itaki, mężem Penelopy i ojcem Telemacha. Pod Troją słynął z rozumu i wymowy, a według tradycji to on wymyślił konia trojańskiego. Stałe przydomki bohatera w Odysei to „przemyślny” i „wielkiego umysłu”.
W drodze do domu traci wszystkie okręty i towarzyszy. Wychodzi cało z najgorszych przygód, bo jest sprytny, wytrwały i ostrożny: przedstawia się Kyklopowi jako Nikt, każe przywiązać się do masztu, by usłyszeć Syreny, a Kirke pokonuje z pomocą ziela od Hermesa. Ma też wady. Z próżności wykrzykuje swoje imię oślepionemu Kyklopowi i tym ściąga na siebie gniew Posejdona. Siedem lat spędza u Kalypso, a mimo obietnicy nieśmiertelności wybiera powrót do śmiertelnej żony.
Na Itace działa cierpliwie. Jako żebrak znosi obelgi zalotników, sprawdza wierność służby i nawet przed Penelopą ukrywa, kim jest. Gdy nadchodzi chwila zemsty, jest bezlitosny: zabija wszystkich zalotników, a służące, które z nimi sypiały, każe powiesić. Odzyskuje dom, żonę i królestwo.
Cechy — Odyseusz
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Przemyślny | Oszukuje Kyklopa imieniem Nikt, a zalotników przebraniem żebraka. |
| Wytrwały | Przez dziesięć lat walczy z morzem, potworami i gniewem Posejdona. |
| Tęskniący za domem | U Kalypso płacze nad brzegiem morza, choć ma obiecaną nieśmiertelność. |
| Ciekawy świata | Chce usłyszeć śpiew Syren i każe przywiązać się do masztu. |
| Cierpliwy | W pałacu znosi zniewagi zalotników i czeka na właściwą chwilę. |
| Próżny | Wykrzykuje oślepionemu Kyklopowi prawdziwe imię i ściąga na siebie zemstę Posejdona. |
| Bezwzględny w zemście | Zabija wszystkich zalotników i każe powiesić niewierne służące. |
Częste pytania — Odyseusz
Kim jest Odyseusz?
Głównym bohaterem „Odysei”, synem Laertesa, królem Itaki, mężem Penelopy i ojcem Telemacha. Walczył pod Troją i słynął z przemyślności.
Jak Siemieński nazywa Odyseusza?
Najczęściej Odysem albo Odysejem. W łacińskiej tradycji bohater nazywa się Ulisses.
Dlaczego Odyseusz wraca do domu tak długo?
Bo ściągnął na siebie gniew Posejdona, oślepiając jego syna, Kyklopa Polifema. Bóg mórz zsyła na niego burze i przeciwności, a do tego nimfa Kalypso przez siedem lat nie pozwala mu odpłynąć.
Jaką cechą Odyseusz różni się od innych bohaterów spod Troi?
Przede wszystkim rozumem. Siłą ustępuje innym, sprytem przewyższa wszystkich: wymyślił konia trojańskiego, oszukał Kyklopa i przechytrzył zalotników.
Dlaczego Odyseusz odrzuca nieśmiertelność u Kalypso?
Bo tęskni za Penelopą, synem i Itaką. Woli śmiertelne życie w domu niż wieczne życie na obcej wyspie.
Jak Odyseusz wysłuchał śpiewu Syren?
Zatkał towarzyszom uszy woskiem, a sam kazał przywiązać się do masztu i nie rozwiązywać, choćby o to błagał.
Co Odyseusz robi po powrocie na Itakę?
Przebrany przez Atenę za żebraka mieszka u Eumajosa, daje się poznać synowi, a w pałacu sprawdza, kto jest mu wierny. Potem wygrywa próbę łuku i zabija zalotników.
Dlaczego Odyseusz nie ujawnia się od razu Penelopie?
Z ostrożności. Wie od Agamemnona, że ten zginął z ręki własnej żony, i chce najpierw sprawdzić sytuację w domu. Poza tym tajemnica jest warunkiem udanej zemsty.
Czy Odyseusz jest bohaterem bez wad?
Nie. Bywa próżny, jak wtedy, gdy wykrzykuje imię Kyklopowi, kłamie bez oporów i jest bezlitosny w zemście. Homer pokazuje go jako człowieka z wadami.
Co przepowiada Odyseuszowi Tejresjasz?
Że wróci do domu, jeśli towarzysze nie tkną krów Heliosa, a jeśli tkną, wróci późno, sam i na obcym okręcie. Przepowiada też rozprawę z zalotnikami.
Jak kończy się historia Odyseusza w poemacie?
Odyseusz odzyskuje żonę i dom, spotyka ojca, a Atena godzi go z rodzinami zabitych zalotników.