Staś Tarkowski — charakterystyka postaci
Główny bohater, syn polskiego inżyniera w utworze W pustyni i w puszczy. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Staś Tarkowski urodził się w Port Saidzie. Matka, Francuzka, zmarła przy jego narodzinach, więc wychował go ojciec, polski inżynier i dawny powstaniec styczniowy. Chłopiec jest wysoki i silny jak na swój wiek, świetnie pływa i strzela, mówi kilkoma językami. Ma też wady: lubi się chwalić i traktuje ośmioletnią Nel jak dziecko, któremu wszystko trzeba tłumaczyć.
Porwanie wystawia go na ciężkie próby. W Omdurmanie odmawia Mahdiemu zmiany wiary. W wąwozie zabija lwa i czterech porywaczy. W puszczy poluje, buduje schronienia i leczy Nel. Nocą idzie przez dżunglę po chininę dla Nel, a potem kieruje wojną Wa-himów z Samburu, choć sam nie strzela do ludzi, którzy nic mu nie zrobili.
Najważniejsza jest jego więź z Nel. Staś oddaje jej jedzenie, nosi ją na rękach i kłamie, że jest syty. Po zabiciu Gebhra boi się, że dziewczynka zacznie się go lękać, a w czasie jej choroby modli się, żeby Bóg ukarał jego, a nie ją. Dopiero ojciec, już po powrocie, mówi mu, że postąpił słusznie.
Staś jest też postacią patriotyczną: nigdy nie był w Polsce, a jednak nazywa baobab „Krakowem” i zostawia na afrykańskiej skale napis „Jeszcze Polska…”.
Cechy — Staś Tarkowski
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Odważny | Strzela do lwa z dwudziestu kroków, a w Omdurmanie odmawia Mahdiemu, choć wie, że może za to zginąć. |
| Opiekuńczy | Żebrze i nosi glinę, żeby kupić Nel daktyle, a sam udaje, że jest syty. |
| Zaradny | Urządza mieszkanie w baobabie, uwalnia słonia, leczy Nel chininą i dowodzi karawaną dwustu ludzi. |
| Wierny wierze i ojczyźnie | Nie wypiera się chrześcijaństwa, nazywa baobab „Krakowem”, a na skale wykuwa „Jeszcze Polska…”. |
| Na początku zarozumiały | Traktuje ośmioletnią Nel z góry i lubi się chwalić; w zakończeniu narrator mówi, że przestał się przechwalać. |
Częste pytania — Staś Tarkowski
Ile lat ma Staś Tarkowski?
Na początku powieści kończy czternaście lat. W zakończeniu, dziesięć lat później, ma dwadzieścia cztery lata.
Kim byli rodzice Stasia?
Ojciec, Władysław Tarkowski, był polskim inżynierem, uczestnikiem powstania styczniowego, zesłanym na Sybir, skąd uciekł. Pracował jako starszy inżynier przy Kanale Sueskim. Matka, Francuzka, zmarła przy narodzinach syna.
Gdzie urodził się Staś?
W Port Saidzie w Egipcie. Tam się wychował i chodził do szkoły angielskiej. Koledzy ojca nazywali go „dzieckiem pustyni”.
Jakimi językami mówił Staś?
Po polsku, angielsku, francusku i arabsku, znał też suahili i trochę języków plemion Dinka i Szylluk. Nauczył się ich od robotników pracujących przy kanale.
Dlaczego Staś nie przyjął nauki Mahdiego?
Uważał, że przyjęcie obcej wiary ze strachu byłoby tchórzostwem. Powiedział Mahdiemu, że jest chrześcijaninem jak jego ojciec.
Kogo zabił Staś?
W wąwozie zastrzelił lwa, a potem Gebhra, Chamisa i dwóch Beduinów, żeby uwolnić Nel. W puszczy zabijał zwierzęta, także drapieżnika, który rzucił się na Nel. Do Samburu w bitwie nie strzelał.
Jak zmienia się Staś w czasie podróży?
Z chłopca, który przechwala się przed Nel, staje się kimś, kto bierze odpowiedzialność za nią, za Kalego, Meę i całą karawanę. Zamiast mówić o czynach, dokonuje ich.
Co Staś wyrył na skale w Afryce?
Napis „Jeszcze Polska…”. Anglicy dziwili się temu, ale Staś wolał zostawić po sobie ten ślad.
Jaki jest stosunek Stasia do Nel?
Traktuje ją jak młodszą siostrę, którą musi chronić. Po latach zakochuje się w dorosłej Nel i żeni się z nią.
Jak kończą się losy Stasia?
Kończy szkołę w Aleksandrii i politechnikę w Zurychu, pracuje przy budowie tuneli w Szwajcarii. Po dziesięciu latach żeni się z Nel, a po podróży do Afryki osiada z nią i ojcem w Polsce.