Persefona — charakterystyka postaci
Bogini podziemia, adresatka skarg ojca w utworze Treny (jako cykl poetycki). Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Persefona, w tradycji rzymskiej Prozerpina, była w mitologii greckiej żoną Hadesa, władcy podziemia, i królową zmarłych. Kochanowski używa obu imion. W Trenie II skarży się na „srogość ciężkiej Prozerpiny” i nazywa ją „nieubłaganą, nieużytą ksienią” znikomych cieni.
W Trenie IV ojciec żałuje, że nie stawił się przed Persefoną wcześniej, zanim zobaczył śmierć córki. W Trenie V zwraca się do niej „O zła Persefono” i pyta, czy mogła pozwolić, by tyle łez popłynęło na próżno. W Trenie XIV podobną rolę pełni jej mąż, Pluton, którego poeta chciałby zmiękczyć pieśnią jak Orfeusz.
Persefona nie odpowiada na skargi. Jest raczej symbolem śmierci i obojętnego losu niż osobą. W późniejszych trenach jej miejsce zajmuje Bóg chrześcijański, do którego poeta zwraca się z modlitwą.
Cechy — Persefona
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Nieubłagana | Poeta nazywa ją „nieubłaganą, nieużytą ksienią” (Tren II). |
| Okrutna | Ojciec woła do niej „O zła Persefono” (Tren V). |
| Milcząca | Nie odpowiada na żadną ze skarg poety. |
| Władczyni zmarłych | Rządzi krainą nocy wiecznej, do której odeszła Urszulka. |
| Symboliczna | Uosabia śmierć, która zabiera dzieci bez względu na ich zasługi. |
Częste pytania — Persefona
Kim jest Persefona w „Trenach”?
Antyczną boginią podziemia i królową zmarłych. Ojciec obwinia ją o śmierć córki.
Dlaczego poeta nazywa ją też Prozerpiną?
Prozerpina to rzymskie imię tej samej bogini. Kochanowski używa go w Trenie II, a formy Persefona w Trenach IV i V.
Co poeta zarzuca Persefonie?
Że jest nieubłagana i okrutna. W Trenie V pyta, czy mogła pozwolić, by tyle łez popłynęło na próżno.
Czy Persefona odpowiada na skargi poety?
Nie. Pozostaje milczącym symbolem śmierci, a pocieszenie przychodzi później od matki poety.
Dlaczego w trenach chrześcijańskiego poety pojawia się bogini antyczna?
Renesansowi poeci chętnie sięgali po mitologię jako język poezji. Persefona uosabia śmierć, a w kolejnych trenach jej miejsce zajmuje Bóg chrześcijański.