Goplana — charakterystyka postaci
Nimfa, królowa jeziora Gopła w utworze Balladyna. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Goplana jest nimfą, królową jeziora Gopła, i władczynią świata fantastycznego, w którym służą jej Skierka i Chochlik. Nie jest postacią złą — jest istotą spoza ludzkiego porządku, która nie rozumie wagi ludzkich spraw.
Wszystko zaczyna się od jej zakochania w Grabcu, prostackim wiejskim chłopaku i kochanku Balladyny. Żeby mieć go dla siebie, Goplana postanawia wydać dziewczynę za mąż i posyła do chaty bogatego Kirkora. Plan wymyka się spod kontroli natychmiast: Skierka sprawia, że hrabia zakochuje się w obu siostrach, a z tego bierze się konkurs i zbrodnia.
Nimfa zamienia też Grabca w płaczącą wierzbę, przez co czyni z niego bezsilnego świadka morderstwa, a później daje mu koronę Popielów i przebranie dzwonkowego króla — dwa prezenty, które kosztują go życie.
Goplana jako jedyna postać przewiduje konsekwencje. To ona mówi, że natura pogwałcona zbrodnią będzie się mścić, i to ona zapowiada, że ręka zbrodni zaprowadzi Balladynę dalej. Nie zapobiega jednak niczemu — ostatecznie odchodzi, zostawiając ludzi z tym, co sama uruchomiła.
Cechy — Goplana
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Zakochana | Cała intryga bierze się z jej uczucia do Grabca, człowieka pod każdym względem do niej niepodobnego. |
| Zazdrosna | Chce usunąć Balladynę ze swojej drogi, wydając ją za mąż. |
| Nieświadoma skutków | Traktuje ludzkie losy jak materiał do przestawiania, nie rozumiejąc ich ciężaru. |
| Przenikliwa | Jako jedyna zapowiada, że zbrodnia pociągnie następne i że natura się zemści. |
| Kapryśna | Zamienia Grabca w wierzbę, potem w dzwonkowego króla — bez zastanowienia nad konsekwencjami. |
| Bezkarna | Odchodzi, nie ponosząc żadnych konsekwencji tego, co uruchomiła. |
Częste pytania — Goplana
Kim jest Goplana?
Nimfą, królową jeziora Gopła i władczynią świata fantastycznego w dramacie. Służą jej Skierka i Chochlik.
Dlaczego Goplana miesza się w ludzkie sprawy?
Z zazdrości. Zakochała się w Grabcu, kochanku Balladyny, i chciała wydać dziewczynę za mąż, żeby mieć go dla siebie. Dlatego posłała do chaty bogatego Kirkora.
Czy Goplana ponosi winę za zbrodnię Balladyny?
Uruchomiła wydarzenia, ale nikomu nie włożyła noża do ręki. Słowacki rozdziela te role wyraźnie: świat fantastyczny stwarza okazję, wybór należy do człowieka.
Po co Goplana zamieniła Grabca w wierzbę?
Żeby zatrzymać go przy sobie i odciąć od Balladyny. Skutkiem ubocznym było to, że Grabiec stał się jedynym, całkowicie bezsilnym świadkiem zabójstwa Aliny.
Co Goplana mówi o zbrodni?
Zapowiada, że natura pogwałcona zbrodnią będzie się mścić, i że ręka zbrodni zaprowadzi Balladynę dalej. Jako jedyna postać w dramacie przewiduje finał.
Co dzieje się z Goplaną na końcu?
Odchodzi, nie ponosząc żadnych konsekwencji. To jedna z najbardziej niepokojących rzeczy w tym dramacie: sprawczyni całego zamieszania wychodzi z niego bez szwanku.