Ambroży Kleks — charakterystyka postaci
Profesor, założyciel akademii w utworze Akademia Pana Kleksa. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Ambroży Kleks prowadzi akademię przy ulicy Czekoladowej i jest w niej jedynym dorosłym. Nosi cytrynowo-żółtą kamizelkę, o której sam mówi, że zrobiono ją chyba z samych kieszeni — kieszenie nie mają dna i mieszczą nawet płomyki świec.
Co potrafi
Unosi się w powietrzu. Powiększa i zmniejsza przedmioty. Przyrządza potrawy z kolorowych szkiełek. Twarz ma pokrytą kolorowymi piegami i twierdzi, że piegi są piękne i modne — co w książce dla dzieci jest zdaniem wywrotowym.
Nauczyciel
Uczy kleksografii, przędzenia liter i leczenia chorych sprzętów, a geografii — przez grę w piłkę-globus. Każdego ranka zbiera senne lusterka i ocenia sny uczniów. Nie krzyczy, nie stawia stopni w dzienniku i nie sprawdza, czy ktoś umie na pamięć. Sprawdza, czy ktoś coś wymyślił.
Sekret
Trzecie piętro akademii należy tylko do niego. Schody tam nie sięgają, więc wchodzi kominem. Gdy Alojzy niszczy to, co profesor tam przechowywał, wychodzi na jaw prawda: Kleks nie jest człowiekiem. Jest guzikiem od czapki Bogdychanów, który zaginął i którego doktor Paj-Chi-Wo zamienił w profesora.
To odkrycie nie odbiera mu niczego. Przeciwnie — tłumaczy, dlaczego cały jego świat trzymał się na jednym sekrecie i dlaczego nie mógł przetrwać jego ujawnienia.
Cechy — Ambroży Kleks
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| pomysłowy | wymyślił przedmioty szkolne, których nie ma w żadnej innej szkole: kleksografię i przędzenie liter |
| wyrozumiały | nie karze uczniów za niezdarność, tylko szuka tego, w czym są dobrzy |
| tajemniczy | nikogo nie wpuszcza na trzecie piętro i sam wchodzi tam kominem |
| ekscentryczny | chodzi w cytrynowo-żółtej kamizelce z bezdennymi kieszeniami i chwali własne piegi |
| nie do końca człowiek | jest guzikiem od czapki Bogdychanów zamienionym w profesora |
Częste pytania — Ambroży Kleks
Kim jest pan Kleks?
Ambroży Kleks to założyciel i dyrektor Akademii przy ulicy Czekoladowej, uczony, wynalazca i nauczyciel wszystkich przedmiotów naraz. Jest postacią tytułową całej trylogii Jana Brzechwy.
Jak ma na imię pan Kleks?
Ambroży.
Jak wygląda pan Kleks?
Ma twarz pokrytą kolorowymi piegami, o których mówi, że są piękne i modne, i nosi cytrynowo-żółtą kamizelkę zrobioną — jak twierdzi — z samych kieszeni. Kieszenie są bezdenne: mieści w nich nawet płomyki świec.
Jakie niezwykłe zdolności ma pan Kleks?
Potrafi unosić się w powietrzu, powiększać i zmniejszać przedmioty oraz przyrządzać potrawy z kolorowych szkiełek. Rozumie się też ze zwierzętami — jego najbliższym współpracownikiem jest uczony szpak Mateusz.
Czego uczy pan Kleks w swojej Akademii?
Kleksografii, przędzenia liter i leczenia chorych sprzętów, a geografii — przez grę w piłkę-globus. Prowadzi też wyprawy za furtki w murze, czyli wizyty w sąsiednich bajkach.
Jakim jest nauczycielem?
Cierpliwym i nietypowym. Nie krzyczy i nie karze za pomyłkę — z pomyłki robi temat lekcji. Kleksografia, czyli układanie opowieści z atramentowej plamy, jest najlepszym skrótem całej jego metody.
Dlaczego pan Kleks przyjmuje tylko chłopców o imionach na literę A?
Powieść tego nie tłumaczy — to jedna z reguł Akademii, absurdalna, ale przestrzegana bez wyjątku. Takich zasad jest w tej szkole więcej i to one budują jej komizm.
Co znajduje się na trzecim piętrze Akademii?
Sekrety pana Kleksa. Schody doprowadzono tylko do drugiego piętra, więc wejść tam można wyłącznie kominem, a prawo wstępu ma sam dyrektor. To właśnie ich zniszczenie kończy istnienie Akademii.
Kim naprawdę jest pan Kleks?
Nie jest człowiekiem z urodzenia. W finale okazuje się, że jest guzikiem od czapki Bogdychanów, który zginął właścicielowi, a ludzką postać nadał mu doktor Paj-Chi-Wo.
Co dzieje się z panem Kleksem na końcu książki?
Po zniszczeniu sekretów przez Alojzego Akademia traci moc i przestaje istnieć, a pan Kleks znika ze świata, który sam stworzył. Uczniowie wracają do domów.
Dlaczego pan Kleks ożywił Alojzego?
Potraktował to jako wyzwanie naukowe: chciał tchnąć życie w lalkę i nauczyć ją mówić oraz myśleć. Eksperyment się udał, ale okazał się zgubny — Alojzy nauczył się działać, nie nauczył się oceniać, co wolno.
W jakich jeszcze książkach występuje pan Kleks?
W dwóch kolejnych częściach trylogii Jana Brzechwy: Podróżach pana Kleksa z 1961 roku i Tryumfie pana Kleksa z 1965 roku.