Jaś i Małgosia — charakterystyka postaci
Rodzeństwo, tytułowi bohaterowie baśni braci Grimm w utworze Wybrane baśnie polskie i europejskie. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Jaś i Małgosia to rodzeństwo z chaty drwala na skraju wielkiego lasu. Ojciec ożenił się powtórnie, a macocha uważa, że w czasie głodu dzieci są dla rodziny ciężarem. Dzieci podsłuchują, jak namawia ojca, by porzucił je w lesie. Małgosia płacze, a Jaś obiecuje, że znajdzie ratunek.
W pierwszej części baśni przewodzi Jaś. W nocy zbiera białe kamyki i rzuca je po drodze, a ojcu tłumaczy, że ogląda się za kotkiem na dachu. Po kamykach dzieci wracają do domu. Drugi raz próbuje podobnego sposobu z okruszkami chleba, ale ptaki je wyjadają. Jaś stale pociesza siostrę i powtarza, że Bóg ich nie opuści.
W chatce czarownicy role się odwracają. Jaś siedzi zamknięty w chlewiku i może tylko oszukiwać starą, podsuwając jej kostkę zamiast palca. Ratuje ich Małgosia. Udaje, że nie wie, jak wejść do pieca, a gdy czarownica pochyla się nad otworem, wpycha ją do środka i zamyka drzwiczki. Nad rzeką dziewczynka nie chce, by kaczka niosła ich oboje naraz. Dzieci wracają do ojca z perłami i klejnotami.
Cechy — Jaś i Małgosia
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Zaradni | Jaś znaczy drogę kamykami, a Małgosia znajduje sposób na czarownicę. |
| Odważni | Małgosia sama staje do walki z czarownicą przy piecu. |
| Przebiegli | Jaś podsuwa czarownicy kostkę, a Małgosia udaje niezdarną. |
| Lojalni wobec siebie | Małgosia dzieli się chlebem z bratem, a potem uwalnia go z chlewika. |
| Ufni w Bogu | Jaś powtarza siostrze, że dobry Bóg ich nie opuści. |
| Łakomi i nieostrożni | Zaczynają jeść chatkę i dają się zwabić do środka. |
| Rozważni | Małgosia nie chce przeciążać kaczki i woli przeprawić się osobno. |
Częste pytania — Jaś i Małgosia
Dlaczego Jaś i Małgosia zostają w lesie?
W kraju jest drożyzna i w chacie brakuje chleba. Macocha przekonuje drwala, że jeśli nie pozbędą się dzieci, wszyscy umrą z głodu.
Jak dzieci wracają do domu za pierwszym razem?
Jaś w nocy zbiera białe kamyki i rzuca je za sobą na drogę. W świetle księżyca kamyki błyszczą i wskazują drogę do domu.
Dlaczego za drugim razem dzieci się gubią?
Macocha zamyka drzwi i Jaś nie może zebrać kamyków. Rzuca więc okruszki chleba, ale ptaki je wydziobują.
Z czego zbudowana jest chatka czarownicy?
Chatka jest zbudowana z chleba i pokryta ciastem, a szyby ma z cukru. Czarownica zbudowała ją, żeby wabić dzieci.
Jak Jaś oszukuje czarownicę?
Gdy czarownica każe mu wysunąć palec, żeby sprawdzić, czy utył, Jaś podsuwa jej kostkę. Czarownica słabo widzi i dziwi się, że chłopiec nie tyje.
Jak Małgosia pokonuje czarownicę?
Udaje, że nie wie, jak wejść do pieca. Czarownica sama wsadza głowę do otworu, a wtedy Małgosia popycha ją do środka, zatrzaskuje drzwiczki i zasuwa rygiel.
Czym kończy się przygoda rodzeństwa?
Dzieci zabierają z domu czarownicy perły i klejnoty, przeprawiają się przez rzekę na grzbiecie kaczki i wracają do ojca. Macocha już nie żyje, a rodzina żyje odtąd w radości.