Żona modna — charakterystyka postaci
Tytułowa bohaterka, modnisia wychowana w mieście w utworze Wybrana satyra. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Żona modna nie ma w satyrze prawdziwego imienia. Pan Piotr nazywa ją tylko żartobliwie Filidą albo Filis, jak bohaterkę sielanki. Mówi, że jest piękna, grzeczna, rozumna i ma „talenta śliczne”, ale wychowała się w mieście. W posagu wnosi cztery wsie, a w intercyzie zapewnia sobie zimy w stolicy, własny powóz i osobne pokoje.
Od pierwszego dnia małżeństwa narzuca mężowi swoją wolę. Wymaga karety na resorach, zabiera w podróż psa, koty, ptaki i mysz, wyśmiewa słowa „moje serce”, kucharza, furmana i wiejskie desery. We dworze odpycha starego szafarza i lekceważąco wita plebana. Chce sali na czterdziestu gości, osobnych pokojów i ogrodu pełnego pawilonów, w którym mogłaby rozmyślać nad losem bohaterek romansów.
W dwa tygodnie przebudowuje dom według mody, z francuskimi książkami, porcelaną i lustrzanymi ścianami. Urządza bal, śmieje się z męża, który obsługuje gości, a gdy ten wspomina o kosztach, wypomina mu posag i każe wracać do miasta.
Bohaterka jest typem oświeceniowej modnisi. Krasicki nie robi z niej osoby złej do szpiku kości. Ośmiesza jej próżność, kaprysy i bezmyślne naśladowanie cudzych wzorów, które niszczą dom i majątek.
Cechy — Żona modna
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Próżna | Chce mieć salę na czterdziestu gości, buduar lśniący złotem i lustrzane ściany. |
| Zapatrzona w cudzoziemszczyznę | Żąda francuskiej opiekunki, angielskiej karety i „kucharzy cudzoziemców”. |
| Pogardliwa | Odpycha starego Franciszka, a plebana wita lekceważącym „Kłaniam”. |
| Rozrzutna | Wysyła trzy sztafety w tygodniu do Warszawy i urządza bal z fajerwerkiem. |
| Kapryśna | Wyjeżdża „w złych humorach”, a przed samą podróżą zapada na zdrowiu. |
| Złośliwa | W czasie balu patrzy na męża, „śmieje się i mruga”. |
| Sentymentalna na pokaz | Marzy o rozmyślaniu wśród cyprysów nad losem Pameli i Heloizy. |
| Władcza | Po przyjeździe od razu obejmuje „rządy” w domu. |
Częste pytania — Żona modna
Jak ma na imię żona modna?
Jej prawdziwe imię nie pada. Pan Piotr nazywa ją żartem Filidą i Filis, czyli imionami bohaterek sielanek.
Dlaczego bohaterkę nazwano „żoną modną”?
Bo wszystkie jej decyzje dyktuje moda. Chce mieć to, co modne w wielkim świecie, od angielskiej karety po ogród z pawilonami.
Co żona modna wniosła w posagu?
Wniosła cztery dziedziczne wsie, które graniczyły z majątkiem pana Piotra. Właśnie dla nich pan Piotr się ożenił.
Czego żona modna zażądała w intercyzie?
Zażądała pobytu w mieście przy francuskiej opiekunce w razie choroby, każdej zimy w stolicy i własnego powozu. Chciała też wynajętego domu z paradnymi pokojami, w którym jej mieszkanie byłoby od frontu, a męża z tyłu.
Co żona modna zabrała w podróż?
Zabrała skrzynki z perfumami i tabaką, pudło czepców, kosz na fanty, kanarka, srokę, kotkę z kociętami, mysz na łańcuszku i ulubioną suczkę.
Dlaczego żona oburzyła się na słowa „moje serce”?
Uznała je za prostackie, wzięte jak żart z kalendarza dla prowincjonalnej szlachty. W modnym świecie należało mówić inaczej.
Jak żona modna traktuje służbę i plebana?
Odpycha starego szafarza Franciszka, aż ten płacze, a klucznica ucieka ze strachu. Księdza plebana wita lekceważącym „Kłaniam”, a kucharza radzi oddać sąsiadom.
Jaki ogród chce mieć żona modna?
Chce mieć modny ogród z gaikami cyprysów, strumykami, kioskiem, meczecikiem, domkiem pustelnika, świątynią Diany i belwederkiem. Kwatery z bukszpanu i ligustru każe wyrzucić jako „niemczyznę”.
Jak żona modna zmienia dwór pana Piotra?
Usuwa stare belki z izby stołowej i daje nowy sufit z obrazem Wenery, wstawia złoconą alkowę, mahoniowe szafy z francuskimi książkami, marmurowe stoliki i lustrzane ściany. Wyrzuca słoiki z apteczki i konfitury.
Co mówi żona, gdy mąż wspomina o wydatkach?
Gniewnie wypomina mu swoje cztery wsie. Kiedy mąż odpowiada, że i osiem by nie starczyło, postanawia wrócić do miasta.
Czy żona modna czyta książki?
Ma pełne szafy książek, ale wszystkie po francusku. Marzy też o rozmyślaniu nad losem Pameli i Heloizy, bohaterek modnych romansów. Książki są dla niej przede wszystkim ozdobą i modą.