Pan Piotr — charakterystyka postaci
Mąż żony modnej, narrator jej historii w utworze Wybrana satyra. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Pan Piotr to ziemianin, właściciel dworu na wsi. Przyjaciel zwraca się do niego „panie Pietrze” i gratuluje mu ślubu. Pan Piotr odpowiada chłodno, a potem opowiada historię małżeństwa. Cała satyra jest jego relacją, więc wszystko widzimy jego oczami.
Od pierwszego spotkania widział, że narzeczona nim gardzi, bo jest domatorem. Mimo to doprowadził do ślubu, bo kusiły go dziedziczne wioski graniczące z jego ziemią. Zgodził się na intercyzę pełną kosztownych warunków. Zaprotestował tylko wtedy, gdy krewni zastrzegli możliwość rozstania, bo wierzył, że małżeństwo kończy dopiero śmierć.
W małżeństwie pan Piotr jest uległy. Kupuje angielską karetę, trzyma klatkę pod pachą, milknie, gdy żona go strofuje, i ucieka, gdy nie może dłużej słuchać. Patrzy, jak żona przerabia jego dom, a podczas balu obsługuje gości jak sługa i gasi płonącą stodołę. Raz tylko zdobywa się na celną uwagę, że i osiem wsi nie wystarczyłoby na takie wydatki.
Pan Piotr jest postacią śmieszną i trochę żałosną. Budzi współczucie, ale Krasicki pokazuje, że jest współwinny swojej niedoli. Ożenił się z wyrachowania i nie umiał postawić granic. Na końcu przyznaje to sam słowami „dobrze mi tak”.
Cechy — Pan Piotr
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Wyrachowany | Przyznaje, że skusiła go „ponęta zbioru”, czyli wioski z posagu. |
| Uległy | Zgadza się na wszystkie punkty intercyzy, kupuje karetę i jedzie z klatką pod pachą. |
| Przywiązany do tradycji | Uważa, że węzeł małżeński „śmierć kończy”, i ceni wiejski dom. |
| Naiwny | Od początku widzi, że panna nim gardzi, ale tłumaczy to sobie „na dobre”. |
| Cierpliwy | Milczy, gdy żona wyśmiewa jego słowa, kucharza i dom. |
| Gospodarny | Gasi pożar stodoły i zwraca uwagę na „zbytni ekspens”, czyli nadmierne wydatki. |
| Samokrytyczny | Na końcu przyznaje „dobrze mi tak”. |
Częste pytania — Pan Piotr
Kim jest pan Piotr?
To szlachcic z dworem na wsi, mąż żony modnej. Opowiada przyjacielowi historię swojego małżeństwa i jest narratorem satyry.
Skąd wiadomo, że mąż ma na imię Piotr?
Przyjaciel w drugim wersie mówi „Winszuję, panie Pietrze”. Forma „Pietrze” to dawny wołacz od imienia Piotr.
Dlaczego pan Piotr ożenił się z żoną modną?
Ożenił się dla majątku. Sam mówi, że wzgardziłby panną, ale skusiły go dziedziczne wioski graniczące z jego ziemią. W posagu dostał cztery wsie.
Czy pan Piotr kocha swoją żonę?
W satyrze nie mówi o miłości. Jako narzeczony wzdychał do niej jak bohater sielanki, ale sam wyznaje, że skusiła go „ponęta zbioru”, czyli majątek panny.
Jak pan Piotr reaguje na punkt intercyzy o rozstaniu?
Przeraża się i mówi, że węzeł małżeński kończy dopiero śmierć. Krewni wyśmiewają jego wiejską prostotę.
Co pan Piotr robi w czasie podróży?
Kupuje angielską karetę na resorach, a gdy brakuje dla niego miejsca, bierze klatkę pod pachę i suczkę na kolana. Przez większą część drogi milczy.
Jak pan Piotr zachowuje się podczas balu?
Uwija się jak sługa, podczas gdy żona śmieje się z niego z panią starościną. Gdy od fajerwerku zapala się stodoła, biegnie gasić, a trębacze grają na wiwat.
Czy pan Piotr próbuje przeciwstawić się żonie?
Robi to rzadko. Raz zwraca uwagę na nadmierne wydatki, a gdy żona wypomina mu cztery wsie posagu, odpowiada, że i osiem by nie wystarczyło. Zaraz potem zgadza się jednak na wyjazd do miasta.
Czy pan Piotr jest pozytywnym bohaterem?
Nie do końca. Budzi współczucie, ale ożenił się z wyrachowania i pozwolił sobą rządzić. Krasicki ośmiesza zarówno żonę, jak i jego.
Co pan Piotr myśli o mieście?
Uważa, że miasto psuje. Mówi, że żona ma wiele zalet, ale cóż z tego, skoro wychowano ją w mieście. Wolałby żonę ze wsi.
Jak pan Piotr ocenia swoją sytuację na końcu?
Przyznaje „dobrze mi tak” i kończy przysłowiem „Próżny żal po szkodzie”. Wie, że sam jest winny i że niczego już nie zmieni.