Eugeniusz de Rastignac — charakterystyka postaci
Główny bohater, student prawa z prowincji w utworze Ojciec Goriot. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Eugeniusz de Rastignac pochodzi z ubogiej szlacheckiej rodziny z południa Francji. Ma ojca, matkę, dwie siostry, Laurę i Agatę, dwóch braci i ciotkę, panią de Marcillac. Rodzina żyje skromnie z małej winnicy i odmawia sobie wszystkiego, by utrzymać go na studiach w Paryżu. Jest przystojny, inteligentny i ambitny. Po pierwszym roku nauki widzi już, że sama wiedza nie da mu bogactwa ani pozycji.
Dzięki kuzynce, wicehrabinie de Beauséant, wchodzi do salonów przedmieścia Saint-Germain. Popełnia tam błędy, jak w domu hrabiny de Restaud, ale szybko się uczy. Wicehrabina i Vautrin pokazują mu bezwzględne zasady wielkiego świata. Prosi rodzinę o pieniądze na stroje, gra w karty, zostaje kochankiem Delfiny de Nucingen i przyjmuje od niej mieszkanie. Waha się, czy nie zalecać się do bogatej Wiktoryny, ale gdy jej brat ginie, stanowczo odmawia małżeństwa.
Rastignac nie jest ani bohaterem bez skazy, ani cynikiem. Ma dobre serce. Broni ojca Goriota przed drwinami stołowników, daje Anastazji weksel na jej długi, czuwa przy umierającym i płaci za jego pogrzeb. Nie potrafi jednak przeciwstawić się Delfinie i jedzie z nią na bal, choć wie, że jej ojciec umiera. Pogrzeb Goriota kończy jego młodzieńcze złudzenia. Ostatnie słowa powieści, „Teraz my się spróbujemy!”, zapowiadają, że zdobędzie Paryż na jego własnych warunkach.
Cechy — Eugeniusz de Rastignac
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Ambitny | Po wakacjach w domu postanawia za wszelką cenę dobić się w Paryżu pozycji i majątku. |
| Wrażliwy | Płacze, pisząc do matki i sióstr list z prośbą o pieniądze, bo wie, ile ich to będzie kosztować. |
| Szlachetny | Daje Anastazji weksel na dwanaście tysięcy franków, by ratować Goriota przed rozpaczą. |
| Uczciwy w decydującej chwili | Po śmierci brata Wiktoryny oświadcza, że nigdy się z nią nie ożeni. |
| Ulegający pokusom | Gra w karty, zadłuża się i przyjmuje od Delfiny mieszkanie przy ulicy d’Artois. |
| Spostrzegawczy | Szybko pojmuje zasady salonów i dostrzega egoizm ukryty pod uprzejmością arystokracji. |
| Współczujący | Czuwa przy umierającym Goriocie, zastawia zegarek na lekarstwa i opłaca pogrzeb. |
Częste pytania — Eugeniusz de Rastignac
Kim jest Eugeniusz de Rastignac?
Młodym studentem prawa z ubogiej szlacheckiej rodziny spod Angoulême, mieszkańcem pensjonatu pani Vauquer i głównym bohaterem powieści.
Dlaczego Rastignac jest uważany za głównego bohatera, skoro tytuł mówi o Goriocie?
To on łączy wszystkie wątki powieści. Przyjaźni się z Goriotem, słucha Vautrina, bywa u wicehrabiny i jest kochankiem Delfiny. Wydarzenia oglądamy głównie jego oczami, a jego dojrzewanie jest osią fabuły.
Kim dla Rastignaca jest wicehrabina de Beauséant?
Daleką kuzynką. Wprowadza go do wielkiego świata i radzi mu, by zdobył względy Delfiny de Nucingen.
Dlaczego Rastignac nie jest już przyjmowany u hrabiny de Restaud?
Bo w jej salonie, nie wiedząc o pokrewieństwie, powiedział, że jego sąsiadem jest ojciec Goriot. Hrabia de Restaud, który wstydzi się teścia, kazał go nie wpuszczać.
Skąd Rastignac bierze pieniądze na życie w świecie?
Najpierw od matki, ciotki i sióstr, które oddają mu oszczędności i pamiątki. Później wygrywa w ruletkę, gra w karty, pożycza u Vautrina, a mieszkanie przy ulicy d’Artois opłacają mu Delfina i Goriot.
Co proponuje Rastignacowi Vautrin?
Małżeństwo z Wiktoryną Taillefer, która po śmierci brata zostałaby bogatą dziedziczką. Brat miał zginąć w pojedynku z przyjacielem Vautrina, a Rastignac miał oddać Vautrinowi dwieście tysięcy franków z posagu.
Czy Rastignac przyjmuje propozycję Vautrina?
Nie. Waha się i przez chwilę zaleca się do Wiktoryny, ale chce ostrzec Tailleferów. Vautrin usypia go winem. Po śmierci brata Wiktoryny Rastignac oświadcza, że nigdy jej nie poślubi.
Jaki jest stosunek Rastignaca do Goriota?
Najpierw uważa go za dziwaka, potem broni go przed drwinami i zaprzyjaźnia się z nim. Goriot traktuje go jak syna. Rastignac czuwa przy umierającym i płaci za jego pogrzeb.
Czy Rastignac kocha Delfinę?
Na początku zbliża się do niej z wyrachowania, za radą wicehrabiny. Z czasem naprawdę się zakochuje, choć widzi jej egoizm, gdy woli bal niż wizytę u chorego ojca.
Co mówi Rastignac na końcu powieści?
Na cmentarzu Père-Lachaise patrzy na Paryż i mówi „Teraz my się spróbujemy!”. Potem idzie na obiad do Delfiny.
Czy Rastignac pojawia się w innych książkach Balzaca?
Tak. Był już postacią w „Jaszczurze” i występuje w kolejnych utworach „Komedii ludzkiej”. We Francji jego nazwisko stało się określeniem ambitnego karierowicza.