Skawiński — charakterystyka postaci
Główny bohater, stary polski emigrant, latarnik w Aspinwall w utworze Latarnik. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Skawiński to Polak w wieku siedemdziesięciu lat albo więcej. Narrator nie podaje jego imienia. Ma białe włosy, twarz spaloną słońcem, niebieskie oczy i postawę żołnierza. Krzyż dostał w roku 1830, później walczył w wojnie karlistowskiej w Hiszpanii, w legii francuskiej, na Węgrzech i w Stanach Zjednoczonych przeciw południowcom. W ataku na bagnety zdobył własnoręcznie dwie chorągwie.
Od prawie czterdziestu lat nie był w kraju. Był kopaczem złota w Australii, poszukiwaczem diamentów w Afryce, farmerem w Kalifornii, kowalem w Arkansas, majtkiem, harpunnikiem na wielorybniku i właścicielem fabryki cygar w Hawanie. Za każdym razem tracił wszystko przez pożar, suszę, katastrofę statku albo kradzież. Uwierzył, że ściga go mściwa ręka, ale nie poddawał się i zaczynał wszystko od nowa. Mimo twardego życia zachował dobre serce. W czasie epidemii na Kubie oddał chorym całą swoją chininę i sam zachorował.
Na starość marzy już tylko o spokoju. Posada latarnika daje mu szczęście, jakiego nigdy nie zaznał. Jest sumienny, dba o latarnię i oswaja mewy. Z czasem odcina się od świata, a nawet tęsknota za krajem zamienia się w nim w rezygnację.
Paczka z polskimi książkami budzi w nim uczucia, które uważał za wygasłe. Przy lekturze Pana Tadeusza płacze, a potem śni o rodzinnej wsi i zapomina zapalić latarnię. Traci posadę i znowu rusza w drogę, ale wiezie ze sobą książkę, która przywróciła mu ojczyznę.
Cechy — Skawiński
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Waleczny | Walczył w wielu wojnach, zdobył dwie chorągwie, a na Węgrzech wolał przyjąć pchnięcia bagnetem, niż krzyczeć „pardon”. |
| Wytrwały | Po każdym nieszczęściu zaczynał od nowa, jak mrówka zepchnięta sto razy ze wzgórza. |
| Pracowity i uczciwy | Wielokrotnie dorabiał się grosza własną pracą, a jego twarz, którą narrator nazywa uczciwą, od razu podoba się konsulowi. |
| Dobry i ofiarny | W czasie epidemii na Kubie oddał chorym całą chininę, nie zostawiając sobie ani grama. |
| Zmęczony tułaczką | Błaga konsula o posadę, bo chce wreszcie mieć swój port i odpocząć. |
| Sumienny | Przez wiele tygodni zapala latarnię co wieczór z regularnością wschodu słońca. |
| Samotnik | Z czasem przestaje bywać w mieście, czytać gazety i rozmawiać z Johnsem. |
| Patriota | Szuka w gazetach wiadomości z Europy, a przy lekturze polskiego poematu wybucha płaczem. |
Częste pytania — Skawiński
Kim jest Skawiński?
Głównym bohaterem „Latarnika”, starym Polakiem, byłym żołnierzem i emigrantem, który po latach tułaczki zostaje latarnikiem w Aspinwall koło Panamy.
Ile lat ma Skawiński?
Siedemdziesiąt albo więcej. Narrator opisuje go jako starca czerstwego i wyprostowanego jak żołnierz.
Jak ma na imię Skawiński?
Nowela nie podaje jego imienia. Znamy tylko nazwisko, odczytane przez konsula z dokumentu.
W jakich wojnach walczył Skawiński?
W powstaniu listopadowym, za które dostał krzyż w roku 1830, w wojnie karlistowskiej w Hiszpanii, w legii francuskiej (wojował też w Algierze), na Węgrzech i w wojnie secesyjnej w Stanach Zjednoczonych po stronie Północy.
Jakie zawody wykonywał Skawiński?
Był kopaczem złota w Australii, poszukiwaczem diamentów w Afryce, strzelcem rządowym w Indiach Wschodnich, farmerem w Kalifornii, kowalem w Arkansas, majtkiem, harpunnikiem i właścicielem fabryki cygar w Hawanie. W Brazylii próbował handlu z plemionami z głębi kraju.
Dlaczego Skawińskiemu nic się nie udawało?
Za każdym razem, gdy próbował się gdzieś osiedlić, spotykało go nieszczęście, na przykład pożar, susza, rozbicie tratwy albo okradzenie przez wspólnika. Ludzie mówili, że nie ma szczęścia, a on sam wierzył, że ściga go mściwa ręka.
Co oznacza gest Skawińskiego wskazującego na Gwiazdę Polarną?
Pytany, czyja ręka go prześladuje, pokazywał Gwiazdę Polarną, czyli północ. Można to odczytać jako aluzję do Rosji, zaborcy, przez którego musiał opuścić kraj. Tekst nie mówi tego wprost.
Dlaczego Skawiński chce zostać latarnikiem?
Jest stary i zmęczony tułaczką. Potrzebuje spokoju i stałego miejsca. Mówi konsulowi, że jest jak statek, który zatonie, jeśli nie wejdzie do portu.
Jak Skawiński spędza czas na latarni?
Czyści soczewki, zapala światło, podziwia morze i las, karmi mewy, łowi ryby i zbiera muszle. W niedziele chodzi na mszę do Aspinwall i czyta gazety.
Jak zmienia się Skawiński podczas pobytu na wieży?
Na początku jest szczęśliwy i interesuje się wiadomościami z Europy. Z czasem odcina się od ludzi, przestaje bywać w mieście, a nawet tęsknota za krajem zamienia się w nim w rezygnację. Żyje jak w półśnie.
Jak Skawiński reaguje na polską książkę?
Najpierw nie wierzy własnym oczom. Czyta na głos inwokację „Pana Tadeusza”, a potem rzuca się z płaczem na ziemię. Oddaje mewom całe jedzenie i czyta aż do zmroku.
Czy Skawiński zasłużył na karę?
Zaniedbał obowiązek i przez to rozbiła się łódź, więc według zasad służby dymisja była słuszna. Narrator pokazuje jednak jego winę ze współczuciem, bo przyczyną była miłość do ojczyzny, a nie lenistwo.
Co czeka Skawińskiego po utracie posady?
Dalsza tułaczka. Odpływa do Nowego Jorku, postarzały i pochylony, ale z książką na piersi.