Dante — charakterystyka postaci
Główny bohater i narrator, wędrowiec przez zaświaty w utworze Boska Komedia. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Dante jest jednocześnie autorem, narratorem i bohaterem poematu. Ma trzydzieści pięć lat, pochodzi z Florencji, jest poetą i uczniem Brunetta Latiniego. W zaświatach spotyka krewnych, przyjaciół, wrogów politycznych i ludzi, o których słyszała cała Italia. Dante narrator, który opowiada po powrocie, wie już, jak skończyła się wędrówka. Dante wędrowiec dopiero się uczy, boi się, pyta i często się myli.
Na początku jest zagubiony i słaby. Nie wierzy, że jest godzien zejść w zaświaty, mdleje ze wzruszenia po opowieści Franczeski i płacze nad wróżbitami, za co Wergiliusz go gani. W niższych kręgach piekła twardnieje. Z satysfakcją patrzy na męki Filippa Argentiego, szarpie za włosy zdrajcę Bokkę, a bratu Alberigowi nie dotrzymuje obietnicy. Surowo osądza papieży i Florencję.
W czyśćcu Dante sam przechodzi pokutę. Anioł kreśli mu na czole siedem liter P, które znikają na kolejnych tarasach. Dante przyznaje się do pychy, boi się ognia, a w raju ziemskim płacze ze skruchy przed Beatrycze i dopiero po zanurzeniu w Lete jest gotów wejść do nieba. W raju jest już pokornym uczniem. Zdaje egzaminy z wiary, nadziei i miłości, a na końcu dostępuje łaski widzenia Boga.
Dante bohater jest wzorem człowieka, który przechodzi drogę od grzechu do zbawienia. Jego wędrówka to alegoria losu każdego z nas. Jest też postacią bardzo osobistą. W poemacie słychać gorycz wygnańca, dumę poety i miłość do Beatrycze.
Cechy — Dante
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Zagubiony | Na początku błądzi w ciemnym lesie i nie umie sam wejść na wzgórze. |
| Wrażliwy | Mdleje ze współczucia po opowieści Franczeski i płacze nad losem potępionych. |
| Lękliwy | Wątpi, czy jest godzien zejść w zaświaty, drży przed diabłami i boi się przejść przez ogień. |
| Dociekliwy | Wciąż zadaje pytania Wergiliuszowi, Beatrycze i duszom, które spotyka. |
| Surowy wobec zła | Gani papieży symoniaków i bez litości traktuje zdrajcę Bokkę. |
| Dumny | Cieszy się, gdy wielcy poeci przyjmują go do swojego grona, i sam przyznaje, że grozi mu kara za pychę. |
| Zdolny do skruchy | Przed Beatrycze wyznaje winy i płacze tak, że mdleje. |
| Zaangażowany politycznie | Przez cały poemat ocenia stronnictwa, papieży i władców Florencji. |
Częste pytania — Dante
Kim jest Dante w „Boskiej komedii”?
Głównym bohaterem i narratorem. To sam autor, florencki poeta, który w wieku trzydziestu pięciu lat odbywa wędrówkę przez piekło, czyściec i raj.
Dlaczego Dante gubi się w lesie?
Las to alegoria grzechu. Dante mówi, że był senny i opuścił prawdziwą drogę. Oznacza to, że w połowie życia zbłądził moralnie.
Dlaczego Dante musi przejść przez zaświaty?
Bo tylko ta droga może go uratować. Beatrycze mówi w raju ziemskim, że upadł tak nisko, iż jedynym ratunkiem było pokazanie mu mąk potępionych.
Kto pomaga Dantemu?
Maryja, święta Łucja i Beatrycze w niebie, które wysyłają mu na ratunek Wergiliusza. Po czyśćcu prowadzi go Beatrycze, a na końcu święty Bernard.
Jak zmienia się Dante w czasie wędrówki?
Z przestraszonego i zagubionego człowieka staje się pokornym uczniem gotowym na spotkanie z Bogiem. W piekle uczy się rozpoznawać zło, w czyśćcu przechodzi pokutę, a w raju poznaje prawdy wiary.
Czy Dante współczuje potępionym?
Na początku tak. Mdleje po opowieści Franczeski i płacze nad wróżbitami. Wergiliusz upomina go, że litość wobec kary bożej jest niewłaściwa. W niższych kręgach Dante bywa bezlitosny, na przykład wobec zdrajcy Bokki.
Jakie znaczenie mają litery P na czole Dantego?
Oznaczają siedem grzechów głównych, z których Dante musi się oczyścić. Na każdym tarasie czyśćca anioł zmazuje jedną literę.
Dlaczego Dante wstydzi się przed Beatrycze?
Bo po jej śmierci zapomniał o niej i zwrócił się ku fałszywym dobrom. Beatrycze wymaga od niego wyznania win, a on ledwo potrafi powiedzieć „tak” i płacze ze skruchy.
Czego dowiaduje się Dante o swojej przyszłości?
Kilka dusz zapowiada mu kłopoty. W raju prapradziad Kaciagwida mówi wprost, że Florencja go wygna i że Dante pozna gorycz cudzego chleba. Pierwsze schronienie znajdzie u władcy, który ma w herbie orła na drabinie.
Z czego Dante zdaje egzamin w raju?
Z trzech cnót teologicznych. Święty Piotr pyta go o wiarę, święty Jakub o nadzieję, a święty Jan o miłość.
Co Dante widzi na końcu poematu?
Boga jako wieczne światło, trzy kręgi oznaczające Trójcę i ludzką postać Chrystusa. Nie potrafi opisać tego widzenia słowami, ale jego wolą kieruje odtąd miłość Boga.
Czy bohater poematu to ta sama osoba co autor?
Tak, Dante uczynił bohaterem samego siebie. Trzeba jednak odróżnić Dantego wędrowca, który przeżywa podróż, od Dantego narratora, który opowiada o niej z perspektywy czasu.