Narrator (pisarz) — charakterystyka postaci
Główny bohater i narrator, pisarz wybrany do samospalenia w utworze Mała Apokalipsa. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Bohater jest starzejącym się pisarzem mieszkającym samotnie w starej kamienicy. Był kiedyś w partii, potem ją opuścił, podpisywał petycje opozycji i za to tracił pracę. Od lat nic nie napisał, bo przestał wierzyć w sens literatury. Nie ma w powieści imienia, ale wiele szczegółów łączy go z samym Konwickim.
Jest pełen sprzeczności. Myśli o śmierci od dzieciństwa, a jednocześnie boi się jej. Kpi z opozycji i z władzy, a mimo to idzie na spotkania, które przygotowują jego samospalenie. Przez cały dzień waha się, zmienia zdanie, planuje, że w ostatniej chwili się wycofa. Jest ironiczny wobec siebie i nie ukrywa własnych słabości.
Wędrówka po Warszawie jest dla niego pożegnaniem ze światem. Przeżywa nagłą miłość do Nadieżdy, żegna się z dawnymi kochankami, przyjaciółmi i umierającym Hubertem. Wieczorem idzie na plac i z zapałkami w dłoni rusza w stronę trybuny. Jego ostatnie myśli są modlitwą o siłę, skierowaną do ludzi.
Cechy — Narrator (pisarz)
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Zrezygnowany | Od lat nie pisze, bo stracił wiarę w sens literatury. |
| Ironiczny | Kpi z władzy, opozycji i z samego siebie. |
| Niezdecydowany | Przez cały dzień nie wie, czy dokona samospalenia. |
| Wrażliwy | Przeżywa nagłą miłość do Nadieżdy i boleje nad losem kraju. |
| Samotny | Nie należy ani do władzy, ani do opozycji, a przyjaciele milczą. |
| Odważny w finale | Mimo strachu idzie na plac i rusza w stronę trybuny. |
Częste pytania — Narrator (pisarz)
Kim jest główny bohater „Małej Apokalipsy”?
Starzejącym się pisarzem, który jest zarazem narratorem powieści. Koledzy z opozycji wybierają go do dokonania samospalenia.
Czy bohater ma imię?
Nie. Jest bezimienny, choć wiele szczegółów jego życia, na przykład widok z okna na Pałac Kultury, łączy go z samym Konwickim.
Jaki jest stosunek bohatera do opozycji?
Krytyczny. Podpisywał jej petycje i ponosił konsekwencje, ale zarzuca opozycjonistom biurokratyzm i łatwe decydowanie o cudzym życiu.
Dlaczego bohater przestał pisać?
Stracił wiarę, że literatura cokolwiek znaczy w kraju, w którym słowa zużyła propaganda, a cenzura i autocenzura odebrały pisarzom wolność.
Czy bohater chce się podpalić?
Waha się przez cały dzień. Planuje nawet, że w ostatniej chwili się wycofa. Mimo to wieczorem idzie na plac i rusza w stronę trybuny.
Co bohater czuje do Nadieżdy?
Nagłą, silną miłość. Nadieżda proponuje mu ucieczkę, ale on uważa, że to niemożliwe.
Jak bohater traktuje Tadzia Skórkę?
Z niechęcią i wściekłością. Gdy odkrywa, że Tadzio jest donosicielem, uderza go, ale nie potrafi się go pozbyć.
O czym bohater myśli na końcu?
Że to ludzie stworzyli Boga, by bronił ich przed nimi samymi. W myślach prosi ludzi, by dodali sił jemu i wszystkim, którzy idą z nim na całopalenie.
Dlaczego bohater oddaje płaszcz pracownikowi gazowni?
Bo skoro ma dziś umrzeć, płaszcz nie będzie mu potrzebny. Prosi tylko, by obdarowany pomodlił się za jego duszę.
Czy bohater jest postacią tragiczną?
Tak, choć jego tragizm jest ironiczny. Wybiera między niehonorowym życiem a śmiercią, której sensu nie jest pewien, w świecie, który zamienia każdą ofiarę w przedstawienie.